Palpasyon

Palpasyon (İng. palpation; Lat. palpare elle yoklamak), vücudun elle muayene edilmesidir.

Etimoloji

Latince palpare (dokunmak, yoklamak) sözcüğünden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Yöntem, muayenenin dört temel basamağından biridir ve doku kıvamı ile duyarlılığı değerlendirir.

Yüzeysel ve derin olmak üzere iki aşamada uygulanır.

Yüzeysel muayene ile hassasiyet ve kas savunması, derin muayene ile organ ve kitleler değerlendirilir.

Karın muayenesinde sıralama önemlidir; ağrılı bölge en son incelenir.

Bu sıralama, hastanın kaslarını kasmasını önler ve muayeneyi güvenilir kılar.

Bu ayrıntı, sık ihmal edilen ancak sonucu belirleyen bir uygulamadır.

İstemli kas savunması ile istemsiz savunma ayırt edilmelidir.

İstemli savunma dikkat dağıtıldığında kaybolur; istemsiz savunma ise sürer.

İstemsiz savunma, periton iltihabının güvenilir bir göstergesidir ve cerrahi değerlendirme gerektirir.

Bu ayrım, akut karın değerlendirmesinin en değerli bulgusudur.

Rebound hassasiyet, geleneksel olarak vurgulanan bir bulgudur.

Ancak duyarlılığı ve özgüllüğü sınırlıdır; ayrıca hasta için ağrılıdır.

Bu nedenle güncel yaklaşımda, öksürtme ve topuk vurma gibi daha nazik yöntemler tercih edilir.

Bu değişiklik, hem tanısal değeri korur hem gereksiz ağrıyı önler.

Kitle değerlendirmesinde yer, boyut, kıvam, sınır ve hareketlilik tanımlanır.

Sert, düzensiz sınırlı ve hareketsiz kitle, kötü huylu hastalığı düşündürür.

Karın kitlelerinde nabız alınması, damar anevrizmasını akla getirir.

Karın duvarı ile karın içi kitle ayrımı, basit bir manevrayla yapılır.

Hasta karın kaslarını kastığında kitle belirginleşiyorsa duvar kaynaklıdır.

Bu ayrım, gereksiz görüntüleme ve girişimleri önler.

Meme muayenesinde parmak uçlarıyla ve sistematik biçimde tarama yapılır.

Ele gelen kitle, görüntüleme normal olsa bile ileri değerlendirme gerektirir.

Lenf düğümü muayenesinde boyut, kıvam ve hareketlilik değerlendirilir.

Sert ve yapışık düğümler kuşkuludur.

Nabız muayenesi, damar hastalıklarının değerlendirilmesinde temeldir.

Muayene öncesinde ellerin ısıtılması ve hastanın bilgilendirilmesi, iş birliğini artırır.

Mahremiyetin korunması ve gerektiğinde refakatçi bulundurulması etik zorunluluktur.

Eş anlamlılar

• Elle muayene

İlgili terimler

• Muayene
• Oskültasyon
• Karın ağrısı
• Periton
• Lenf düğümü