Vajinit
Vajinit (İng. vaginitis), vajen mukozasının iltihaplanmasıdır.
Etimoloji
Latince vagina (kın) sözcüğüne iltihabı belirten -itis ekinin getirilmesiyle oluşmuştur.
Klinik bağlam
Sağlıklı vajen florasında laktobasiller baskındır; ürettikleri laktik asit ortamı asidik tutarak diğer mikroorganizmaların çoğalmasını engeller.[1] Bu dengenin bozulması, tabloların büyük bölümünün ortak zeminidir. Üç ana neden olguların hemen tümünü açıklar: bakteriyel vajinoz, mantar enfeksiyonu ve trikomoniyaz. Bu üçlünün ayrımı, akıntının niteliği, kaşıntı varlığı ve ortam pH'siyle yapılır.
Bakteriyel vajinozda laktobasiller azalır ve anaerop bakteriler çoğalır; kötü kokulu, ince ve gri renkli akıntı görülür. İltihap bulguları belirgin değildir; bu nedenle terim olarak "vajinoz" kullanılır. Koku, alkali ortamda belirginleşir; bu özellik ilişki sonrası kokunun artmasını açıklar. Mikroskopide ipucu hücrelerinin görülmesi tanısaldır. Bu tablo, erken doğum ve zar açılması riskiyle ilişkilidir; bu nedenle gebede tedavisi önem taşır. Buna karşın cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon değildir ve eş tedavisi gerekmez; bu ayrım sıklıkla yanlış bilinir.
Mantar enfeksiyonunda ise ortam pH'si değişmez; bu bulgu ayrımda son derece değerlidir. Kaşıntı öndedir, akıntı beyaz ve kesilmiş süt görünümündedir. Yineleyen olgularda denetimsiz diyabet, bağışıklık baskılanması ve antibiyotik kullanımı araştırılmalıdır; antibiyotikler laktobasilleri azaltarak mantarın çoğalmasına zemin hazırlar. Trikomoniyazda ise akıntı köpüklü ve sarı-yeşildir, pH yükselmiştir; bu tablo cinsel yolla bulaşır ve eşlerin eşzamanlı tedavisi zorunludur.
En sık yapılan hata, yakınmaların değerlendirilmeden mantar enfeksiyonu varsayılması ve reçetesiz ilaç kullanılmasıdır; bu yaklaşım hem tanıyı geciktirir hem dirençli tablolara yol açar. Muayene ve basit laboratuvar incelemeleri, üç tabloyu güvenilir biçimde ayırır. Menopoz sonrası dönemde ise ayrı bir neden öne çıkar: östrojen azlığına bağlı atrofik vajinit. Bu tabloda kuruluk, yanma ve ağrılı ilişki bulunur; yerel östrojen uygulaması etkilidir ve sistemik etki oluşturmaz. Çocuklarda vajinit görüldüğünde yabancı cisim ve hijyen sorunları düşünülmeli, cinsel istismar olasılığı akılda tutulmalıdır. Vajinal duş uygulaması florayı bozar ve önerilmez.
Eş anlamlılar
- Vajen iltihabı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Hoffman BL ve ark., Williams Gynecology, 4. baskı, 2020.