Ablefari
Ablefari (İng. ablepharia; Yun. a- yok, blepharon göz kapağı), göz kapaklarının doğuştan bulunmaması ya da ileri derecede gelişmemiş olmasıdır.
Etimoloji
Yunanca a- (yok) ve blepharon (göz kapağı) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Göz kapakları yalnızca örtü işlevi görmez; gözyaşı filmini her kırpışta yüzeye yayarak korneanın nemli kalmasını sağlar ve dış etkenlere karşı fiziksel bariyer oluşturur.[1] Bu nedenle kapakların bulunmaması, öncelikle bir görünüm sorunu değil, gözün varlığını tehdit eden bir durumdur. Kornea sürekli açıkta kaldığında kuruma, yüzey hasarı, ülserleşme ve enfeksiyon hızla gelişir; tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybı kaçınılmazdır.
Tam yokluk son derece seyrektir ve genellikle tek başına değil, yüz ve göz kapağı gelişim bozukluklarını kapsayan sendromların parçası olarak görülür; ablefari-makrostomi sendromu bu birlikteliğin tanımlanmış bir örneğidir. Bu nedenle bulgu saptandığında, eşlik eden anomaliler sistematik biçimde araştırılmalıdır. Daha sık karşılaşılan durum, kapakların kısmen gelişmemesi ya da kapak kenarında doku eksikliğinin bulunmasıdır; kolobom olarak adlandırılan bu tablo da benzer sorunlara yol açar.
Yönetimde önceliğin sıralaması, alanın en önemli klinik ilkesidir: gözün korunması, kapağın onarılmasından önce gelir. Bu nedenle ilk aşamada yoğun nemlendirici damla ve jeller, kapatıcı örtüler ve nemli ortam sağlanır. Kornea bütünlüğü günlük olarak değerlendirilmelidir. Cerrahi onarım, doku aktarımı ve deri greftleriyle basamaklı olarak yapılır; amaç işlevsel bir kapak oluşturmak ve göz yüzeyini kalıcı biçimde korumaktır. Onarım tamamlanana kadar geçen sürede yüzey hasarının önlenmesi, uzun dönem görme sonucunu belirler.
Bu tablo, çocuklarda görsel gelişim açısından ayrı bir aciliyet taşır. Görme yollarının gelişimi belirli kritik dönemlere bağlıdır; bu dönemde net görüntü oluşmazsa kalıcı ambliyopi gelişir ve sonradan yapılan düzeltmeler görmeyi geri getirmez. Bu nedenle kapak sorunları, görme aksını kapattığı ölçüde erken ele alınmalıdır. Aynı ilke, doğuştan göz kapağı düşüklüğü ve doğuştan katarakt için de geçerlidir. Ailenin bilgilendirilmesi, günlük göz bakımının öğretilmesi ve düzenli göz izlemi tedavinin ayrılmaz parçasıdır.
Eş anlamlılar
- Göz kapağı yokluğu
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Yanoff M, Duker JS (ed.), Ophthalmology, 6. baskı, 2023.