Akomodasyon

Akomodasyon (İng. accommodation; Lat. accommodare uydurmak), gözün yakındaki nesneleri net görebilmek için kırma gücünü artırmasıdır.

Etimoloji

Latince accommodare (uydurmak, ayarlamak) fiilinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Olay, siliyer kasın kasılmasıyla zonüler liflerin gevşemesi ve göz merceğinin kendi esnekliğiyle daha yuvarlak bir biçim alması sonucu gerçekleşir. Bu, sezgiye aykırı görünen ancak temel bir noktadır: kasın kasılması merceği germez, tersine gevşemesine izin verir. Sürece iki bulgu daha eşlik eder ve üçü birlikte yakın üçlüsü olarak adlandırılır: iki gözün içe dönmesi ve göz bebeğinin küçülmesi. Uyaran parasempatik sinir lifleriyle taşınır; bu nedenle antikolinerjik etkili ilaçlar yakın görmeyi bozar.

Yaşla birlikte merceğin esnekliği azalır ve yakın görme gücü ilerleyici biçimde zayıflar; bu fizyolojik süreç presbiyopi olarak adlandırılır ve genellikle kırklı yaşların ortasında belirgin hale gelir. Hastalar kitabı uzağa tutma gereksinimi, yetersiz ışıkta okuma güçlüğü ve uzun süreli yakın çalışmada baş ağrısı tanımlar. Bu tablo bir hastalık değildir ve okuma gözlüğüyle düzeltilir. Hipermetropi bulunan kişilerde yakın görme yakınmaları daha erken başlar, çünkü uzağı görmek için de akomodasyon kullanılmaktadır.

Klinik açıdan en önemli nokta, akomodasyon yetersizliğinin altta yatan hastalıkların belirtisi olabilmesidir. Genç bir hastada yakın görme güçlüğü ve göz yorgunluğu, kafa travması, ilaç etkisi, diyabet, ağır yorgunluk ya da nörolojik hastalık yönünden değerlendirilmelidir. Ani başlayan tek taraflı yakın görme kaybı ile birlikte göz bebeğinin büyük kalması, Adie tonik pupillasını ya da okülomotor sinir felcini düşündürür; sonuncusunda göz kapağı düşüklüğü ve göz hareket kısıtlılığı eşlik eder ve anevrizma olasılığı nedeniyle acil değerlendirme gerekir.

Ters yöndeki bozukluk da klinik sorun oluşturur. Akomodasyon spazmında siliyer kas sürekli kasılı kalır; uzak görme bulanıklaşır, göz ağrısı ve baş ağrısı görülür. Bu tablo uzun süreli yakın çalışma ve ekran kullanımıyla ilişkilidir. Çocuklarda gözlük numarasının doğru belirlenebilmesi için siklopleji uygulanması gerekir; damla ile akomodasyon geçici olarak durdurulmazsa, çocuğun güçlü uyum yeteneği gerçek kırma kusurunu gizler ve yanlış gözlük verilmesine yol açar. Akomodasyonla ilişkili içe kayma, bu düzeneğin bir başka klinik yansımasıdır ve uygun gözlükle düzelir.

Eş anlamlılar

• Uyum sağlama

İlgili terimler

• Presbiyopi
• Göz merceği
• Hipermetropi
• Siklopleji
• Şaşılık