Almotriptan
Almotriptan (İng. almotriptan), migren atağının tedavisinde kullanılan serotonin reseptör agonisti triptan grubu ilaçtır.
Etimoloji
Uluslararası ortak addır; triptan sınıfına gönderme yapar.
Klinik bağlam
İlaç, serotonin 5-HT1B ve 5-HT1D reseptörlerini uyarır; bu etkiyle beyin zarındaki genişlemiş damarlar büzülür, trigeminal sinir uçlarından iltihap oluşturan nöropeptitlerin salınımı azalır ve ağrı iletimi baskılanır.[1] Bu üçlü etki, triptanların yalnızca ağrı kesici değil, migrene özgü tedavi olmasının nedenidir. Grup içinde etkinlik benzerdir; ilaçlar etki başlangıç hızı, etki süresi ve yan etki profili bakımından ayrılır. Bu ilacın yan etki sıklığı görece düşüktür ve bu, tolere edilebilirliği belirleyen özelliğidir.
Etkinliği belirleyen en önemli uygulama kuralı zamanlamadır; ilaç ağrının başlangıcında, henüz hafifken alındığında en yüksek yararı sağlar. Ağrı yerleştikten sonra alınması etkinliği belirgin biçimde düşürür. Bu, merkezî duyarlılaşmanın gelişmesiyle açıklanır; deriye dokunmanın ağrılı hale gelmesi bu evrenin göstergesidir ve bu aşamadan sonra yanıt zayıflar. Buna karşın aura döneminde alınması önerilmez; ilaç, ağrı başladığında alınmalıdır.
Kullanım sınırlarının bilinmesi güvenlik açısından belirleyicidir. Damar büzücü etkileri nedeniyle koroner arter hastalığı, geçirilmiş kalp krizi, denetimsiz hipertansiyon, inme öyküsü ve periferik damar hastalığı bulunanlarda kullanılmaz. Hemiplejik ve baziler migrende sakıncalıdır. Ergo türevleriyle birlikte ya da yakın zaman aralığında kullanılmamalıdır. Serotonerjik antidepresanlarla birlikte kullanımda serotonin sendromu riski bildirilmiştir; bu risk düşük olmakla birlikte huzursuzluk, titreme, terleme ve kas seğirmeleri yönünden dikkatli olunmalıdır.
İkinci önemli konu, ilacın aşırı kullanımıdır. Akut atak ilaçlarının ayda belirli sayının üzerinde kullanılması, ilaç aşırı kullanım baş ağrısına yol açar; bu tabloda baş ağrısı sıklaşır ve süreklileşir, hasta daha çok ilaç alır ve kısır döngü oluşur. Bu nedenle atak ilacı kullanım sıklığı her vizitte sorgulanmalıdır; ayda dörtten çok atak geçiren hastalarda koruyucu tedavi başlanması gerekir. Gebelikte kullanımı sınırlı veri nedeniyle dikkat gerektirir. Yaklaşım, ilaç tedavisinin yanında uyku düzeni, öğün atlamama ve tetikleyicilerin belirlenmesini kapsar.
Eş anlamlılar
- Triptan
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Ropper AH ve ark., Adams and Victor's Principles of Neurology, 11. baskı, 2019.