Amnion sıvısı
Amnion sıvısı (İng. amniotic fluid), gebelikte fetüsü çevreleyen, koruyucu ve gelişimi destekleyici işlevleri bulunan sıvıdır.
Etimoloji
Amniyon zarının adından türetilmiştir.
Klinik bağlam
Sıvının kaynağı gebelik ilerledikçe değişir; erken dönemde büyük ölçüde anne plazmasından geçen sıvıdan oluşurken, ikinci üç aylık dönemden sonra başlıca kaynak fetüsün idrarıdır ve akciğer salgıları da katkı sağlar.[1] Fetüs sıvıyı yutarak dolaşıma geri kazandırır; böylece üretim ile emilim arasında bir denge kurulur. Bu döngünün bilinmesi, sıvı miktarındaki bozuklukların niçin belirli organ sistemlerini işaret ettiğini açıklar.
Sıvının azlığı, üretim yolunda bir sorunu düşündürür; iki taraflı böbrek yokluğu, idrar yolu tıkanıklıkları ve plasenta yetmezliğine bağlı böbrek kanlanmasının azalması başlıca nedenlerdir. Zarların erken yırtılması da sıvı kaybına yol açar. Erken gebelikte gelişen ağır azlık, akciğerlerin gelişememesine ve yüz ile uzuvlarda bası deformitelerine neden olur; bu tablo Potter dizisi olarak adlandırılır ve akciğer gelişmemesi nedeniyle yaşamla bağdaşmaz. Bu nedenle sıvı miktarı, akciğer gelişiminin dolaylı göstergesidir.
Sıvının fazlalığı ise emilim yolunda bir sorunu ya da üretimin artışını gösterir. Fetüsün yutamaması, yemek borusu ve onikiparmak bağırsağı atrezisi, sinir sistemi anomalileri ve nöromusküler hastalıklarda görülür; annedeki denetimsiz diyabet, fetal idrar çıkışını artırarak fazlalığa yol açar. Rahim aşırı gerildiğinden erken doğum, zarların yırtılmasıyla göbek kordonu sarkması ve doğum sonrası kanama riski artar. Bu nedenle fazlalık saptandığında hem fetal anomali taraması hem de annede diyabet araştırması yapılmalıdır.
Sıvının niteliği de klinik bilgi taşır. Mekonyumla boyanma, fetal sıkıntı belirtisi olabilir ve doğumda solunum yolu sorunlarına yol açabilir. Sıvının incelenmesi, amniyosentez ile fetal kromozom ve genetik hastalıkların tanısında kullanılır; ayrıca akciğer olgunluğunun değerlendirilmesinde yararlanılmıştır. Zarların yırtıldığından kuşkulanıldığında, gelen sıvının kimliğinin doğrulanması gerekir; steril spekulum muayenesi temel yöntemdir ve enfeksiyon riski nedeniyle parmakla muayeneden kaçınılır.
Eş anlamlılar
- Amniyotik sıvı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Cunningham FG ve ark., Williams Obstetrics, 26. baskı, 2022.