Anosmi

Anosmi (İng. anosmia; Yun. an- yok, osme koku), koku alma duyusunun tümüyle yitirilmesidir.

Etimoloji

Yunanca an- (yok) ve osme (koku) sözcüklerinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Nedenler iki temel gruba ayrılır ve bu ayrım tedaviyi belirler. İletim tipinde koku moleküllerinin burun tavanındaki duyu bölgesine ulaşması engellenmiştir; burun polipleri, kronik rinosinüzit, alerjik rinit ve burun bölmesi eğriliği başlıca nedenlerdir ve bu grup çoğunlukla tedavi edilebilir. Duyusal tipte ise koku sinirleri ya da merkezî yollar zedelenmiştir; viral enfeksiyonlar, kafa travması ve nörodejeneratif hastalıklar bu gruptadır.

Kafa travması sonrası ortaya çıkan kayıp, koku liflerinin kribriform plaktan geçerken kopmasına bağlıdır; genellikle kalıcıdır. Viral enfeksiyon sonrası gelişen biçim, en sık nedenlerdendir ve zaman içinde kısmen düzelebilir; iyileşme sürecinde kokuların değişmiş ya da hoş olmayan biçimde algılanması sık görülür ve bu, sinir yenilenmesinin bir bulgusu olarak yorumlanır. Koku eğitimi, seçilmiş hastalarda yararlı bulunmuştur.

Nörolojik hastalıklarla ilişkisi klinik açıdan önemlidir. Koku kaybı, Parkinson hastalığı ve Alzheimer hastalığında motor ve bilişsel bulgulardan yıllar önce ortaya çıkabilir; bu nedenle açıklanamayan kalıcı kayıpta bu olasılık akla getirilmelidir. Tek taraflı ve ilerleyici kayıp ise ön kafa çukurundaki kitleleri düşündürmelidir; koku siniri kaynaklı tümörler ve frontal lob lezyonları görüntülemeyle araştırılmalıdır. Doğuştan koku alamama ile birlikte cinsel gelişimin gerçekleşmemesi Kallmann sendromunu tanımlar.

Klinik önem yalnızca yaşam kalitesiyle sınırlı değildir ve bu, sıklıkla hafife alınır. Koku alamayan kişi duman, doğal gaz kaçağı ve bozulmuş yiyeceği fark edemez; bu nedenle evde duman ve gaz dedektörü bulundurulması ve son kullanma tarihlerine dikkat edilmesi önerilmelidir. Ayrıca yemeklerin lezzeti büyük ölçüde kokuyla oluştuğundan hastalar tat alamadıklarını söyler; gerçek tat kaybından ayırt edilmesi için temel tatlar ayrı ayrı sınanmalıdır. İştahsızlık, kilo kaybı, beslenme bozukluğu ve depresyon sık görülen sonuçlardır.

Eş anlamlılar

• Koku kaybı

İlgili terimler

• Agüzi
• Rinit
• Sinüzit
• Parkinson hastalığı
• Kafa travması