Dissemine intravasküler koagülasyon
Dissemine intravasküler koagülasyon (İng. disseminated intravascular coagulation, DIC; Lat. disseminare "yaymak" + intra "içinde" + vasculum "küçük damar" + coagulare "pıhtılaştırmak"), altta yatan bir hastalığa ikincil olarak pıhtılaşma sisteminin sistemik ve kontrolsüz aktivasyonu sonucu mikrodolaşımda yaygın fibrin birikimi, pıhtılaşma faktörleri ile trombositlerin tüketimi ve bunun sonucunda eş zamanlı tromboz ve kanama eğilimiyle seyreden edinsel bir sendromdur.
Etimoloji
Latince disseminare (tohum saçmak, yaymak), intra (içinde), vasculum (küçük damar) ve coagulare (pıhtılaştırmak) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
DIC kendi başına bir hastalık değil, sepsis, ağır travma, malignite (özellikle akut promiyelositik lösemi), obstetrik komplikasyonlar (ablasyo plasenta, amniyon sıvı embolisi), pankreatit, yılan ısırması ve ağır hemoliz gibi durumların komplikasyonudur; yoğun bakımda en sık neden sepsistir. Doku faktörü aracılı trombin oluşumu, doğal antikoagülanların (antitrombin, protein C) tükenmesi ve fibrinolizin düzensizliği patogenezin temelini oluşturur. Klinik spektrum kronik, kompanse formdan (malignitede sık) mikrovasküler trombozla organ yetmezliği ve yaygın kanamanın bir arada görüldüğü akut fulminan forma uzanır.[1] Tanı tek bir test ile konmaz; trombosit sayısı, protrombin zamanı, fibrinojen ve D-dimer gibi fibrin ilişkili belirteçleri birleştiren ISTH skorlama sistemi (≥5 puan aşikâr DIC) yaygın olarak kullanılır.[2] Yönetimin temel ilkesi altta yatan nedenin düzeltilmesidir; ayırıcı tanıda trombotik mikroanjiyopatiler, karaciğer yetmezliği koagülopatisi ve heparine bağlı trombositopeni yer alır.
Eş anlamlılar
- DIC
- Tüketim koagülopatisi
- Yaygın damar içi pıhtılaşma
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.
- ↑ Taylor FB, Toh CH, Hoots WK ve ark., Towards Definition, Clinical and Laboratory Criteria, and a Scoring System for Disseminated Intravascular Coagulation, Thrombosis and Haemostasis, 2001.