Pterion
Pterion (İng. pterion; Yun. pteron "kanat"), kafatasının yan yüzünde frontal, paryetal, temporal ve sfenoid kemiklerin birleştiği noktadır. Kafatasının en ince bölgesidir ve altından orta meningeal arter geçer.
Etimoloji
Ad, Yunanca pteron (kanat) sözcüğünden gelir; sfenoid kemiğin büyük kanadının bu noktada diğer kemiklerle buluşmasına gönderme yapar.
Klinik bağlam
Bölgenin klinik önemi iki anatomik gerçeğin bir araya gelmesinden doğar: kemik burada oldukça incedir ve hemen iç yüzünde orta meningeal arter seyreder. Bu nedenle şakak bölgesine gelen görece hafif bir darbe bile kemiği kırabilir ve arteri yaralayabilir; sonuçta kafatası ile dura arasında hızla biriken arteriyel kanama, yani epidural hematom ortaya çıkar.[1]
Bu mekanizma, epidural hematomun klasik seyrini de açıklar. Kaynak arteriyel olduğundan kan hızla birikir; kısa süreli bilinç kaybını izleyen "lusid aralık" döneminde hasta uyanık ve konuşuyor olabilir, ardından hızla kötüleşir. Bu iki fazlı örüntü, ilk değerlendirmede iyi görünen bir hastanın neden yakın izlem gerektirdiğini gösterir. Bilgisayarlı tomografide sütur hatlarını aşmayan mercek biçimli toplanma tipiktir.
Bölgenin bir başka özelliği, dört kemiğin birleşmesi nedeniyle burada birden çok sütur hattının kesişmesidir; bu, hem kemiğin zayıflığına katkıda bulunur hem çocuklarda kırık hatlarının değerlendirilmesini güçleştirebilir.
Cerrahi açıdan pterion, kafa tabanı ve serebral damar cerrahisinin en yaygın kullanılan giriş noktalarından biridir. Pterional kraniyotomi, sfenoid kanadın çıkarılmasıyla derin yapılara — optik kiazma, internal karotis arter ve dalları, sella turcica çevresi ve Willis poligonu — geniş bir açı sağlar. Anevrizma cerrahisi, sella bölgesi tümörleri ve ön çukur patolojilerinde tercih edilir.
Anestezi ve yoğun bakım açısından, şakak bölgesine gelen travmanın hafif görünse bile ciddiye alınması gerektiği vurgulanır. Ayrıca bu bölgeye yakın girişimlerde — arteriyel hat, kafa sabitleyici çiviler, elektrot yerleştirilmesi — kemiğin ince olduğu göz önüne alınmalıdır. Cerrahi sırasında bu bölgede yapılan manipülasyon, temporal kasın etkilenmesine bağlı ameliyat sonrası çiğneme güçlüğüne yol açabilir.
Klinik tuzakların başında, ilk tomografisi normal olan travma hastasının güvende sayılması gelir; kanama saatler içinde ortaya çıkabilir ve klinik kötüleşmede görüntüleme yinelenmelidir. Bir diğeri, lusid aralık döneminde hastanın taburcu edilmesidir — bu, epidural hematomun en tehlikeli ve en bilinen tuzağıdır. Ayrıca antikoagülan kullanan hastalarda küçük travmaların bile gecikmiş kanama yaratabileceği akılda tutulmalıdır.
Eş anlamlılar
- Şakak birleşim noktası
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Standring S (ed.), Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice, 42. baskı, 2020.