Üretrit

Üretrit (İng. urethritis), üretranın iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara bağlıdır ve akıntı ile idrar yaparken yanma yakınmasıyla ortaya çıkar.

Etimoloji

Yunanca idrar kanalı anlamındaki ourethra ile iltihap anlamındaki -itis ekinin birleşiminden oluşur.

Klinik bağlam

Tablo geleneksel olarak iki gruba ayrılır: gonokoksik üretrit ve gonokok dışı üretrit. Birincisinin etkeni Neisseria gonorrhoeaedır; ikincisinin en sık etkeni ise Chlamydia trachomatistir. Diğer etkenler arasında Mycoplasma genitalium, Trichomonas vaginalis ve bazı virüsler yer alır. Son yıllarda Mycoplasma genitalium, dirençli ve yineleyen olguların önemli bir nedeni olarak öne çıkmıştır.

Klinik olarak üretral akıntı, idrar yaparken yanma ve üretra ağzında kaşıntı görülür. Gonokoksik biçimde akıntı genellikle bol ve iltihabi görünümde, kuluçka süresi kısadır; gonokok dışı biçimde akıntı daha az ve berraktır. Ancak bu ayrım güvenilir değildir ve tedavi yalnızca görünüme dayandırılmamalıdır. Kadınlarda ve erkeklerin önemli bir bölümünde enfeksiyon belirtisizdir; bu sessiz seyir, hem yayılmayı hem geç komplikasyonları açıklar.

Tanıda ilk idrar örneğinden ya da üretral sürüntüden yapılan nükleik asit amplifikasyon testleri altın standarttır ve her iki başlıca etkeni birlikte araştırır. Gram boyamada hücre içi diplokokların görülmesi, gonokok tanısını hızla destekler. Kültür, direnç izlemi açısından değerlidir.

Ayırıcı tanıda sistit, prostatit, üretral yabancı cisim ve kimyasal tahriş yer alır. Üretrit tanısı konulan hastada eşlik eden başka cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar — HIV enfeksiyonu, sifiliz ve hepatit B — araştırılmalıdır; bu tarama sıklıkla atlanır.

Tedavide temel ilke, iki etkenin birlikte bulunabileceğinin göz önünde tutulmasıdır. Gonokok saptandığında seftriakson ile tedavi uygulanır; klamidya için doksisiklin tercih edilir. Direnç gelişimi nedeniyle tedavi önerileri düzenli olarak güncellenmektedir ve güncel ulusal kılavuza uyulması gerekir; gonokokta antibiyotik direnci küresel bir sorun olarak izlenmektedir. Mycoplasma genitalium saptanan olgularda direnç sık olduğundan tedavi, direnç durumuna göre planlanır.

Tedavinin başarısı için iki nokta belirleyicidir: cinsel eşlerin de tedavi edilmesi ve tedavi tamamlanana kadar cinsel ilişkiden kaçınılması. Eş tedavisinin ihmal edilmesi, yeniden enfeksiyonun en sık nedenidir. Bildirimi zorunlu hastalıklar açısından yerel düzenlemelere uyulur.

Tedavi edilmeyen ya da eksik tedavi edilen olgularda komplikasyonlar gelişir. Erkeklerde epididimit, prostatit ve üretral darlık; kadınlarda ise pelvik inflamatuar hastalık, kronik pelvik ağrı, dış gebelik ve tüplere bağlı kısırlık görülebilir. Yayılan gonokok enfeksiyonunda ateş, deri lezyonları, eklem iltihabı ve tenosinovit birlikte bulunur. Reaktif artrit, klamidya sonrası gelişebilen ve üretrit, konjonktivit ile artritin birlikte görüldüğü tablodur. Yenidoğanda doğum sırasında bulaşma, göz enfeksiyonuna ve klamidyada pnömoniye yol açabilir.

Yineleyen ya da tedaviye yanıtsız olgularda uyum, yeniden bulaş ve dirençli etken sırasıyla değerlendirilir; körlemesine antibiyotik değiştirilmesi yerine yeniden test yapılması önerilir. Korunmada bariyer yöntemler, düzenli tarama ve riskli gruplarda belirtisiz taramanın sürdürülmesi etkilidir.

Eş anlamlılar

• Üretra iltihabı

İlgili terimler

• Üretra
• Sistit
• Epididimit
• Pelvik inflamatuar hastalık
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon