Açık kalp ameliyatı
Açık kalp ameliyatı (İng. open heart surgery), kalp boşluklarının açılarak yapıldığı ve genellikle kalp-akciğer makinesi desteği gerektiren cerrahi girişimdir.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; adlandırma, kalbin durdurulup boşluklarının doğrudan görülerek çalışılmasından gelir.
Klinik bağlam
İşlemin temelini, kalp-akciğer makinesi oluşturur; kan vücuttan alınır, makinede oksijenlendirilir ve dolaşıma geri verilir.[1] Bu düzenek, kalbin geçici olarak durdurulmasını ve kansız bir alanda çalışılmasını sağlar. Kalp durdurulurken kas dokusunun korunması için özel çözeltiler kullanılır ve ısı düşürülür; koruma yetersiz kaldığında ameliyat sonrası kalp işlevi bozulur. Başlıca endikasyonlar kapak cerrahisi, doğuştan kalp anomalilerinin onarımı, aort cerrahisi ve karmaşık koroner girişimlerdir.
Makine kullanımının kendisi sistemik bir yanıt başlatır ve bu, ameliyat sonrası tablonun büyük bölümünü açıklar. Kanın yapay yüzeylerle teması yaygın bir iltihabi yanıt uyarır; kılcal damar geçirgenliği artar, dokularda ödem oluşur ve sıvı gereksinimi yükselir. Aynı temas trombositleri etkisizleştirir ve pıhtılaşma faktörlerini tüketir; bu düzenek, ameliyat sonrası kanamanın neden yalnızca cerrahi bir sorun olmadığını gösterir. Bu nedenle kanama değerlendirmesinde pıhtılaşma testleri ve trombosit işlevi birlikte ele alınmalıdır.
Erken dönem komplikasyonları öngörülebilir bir örüntü izler. Atriyal fibrilasyon çok sıktır ve genellikle geçicidir; buna karşın inme riskini artırdığından antikoagülan kararı gözden geçirilmelidir. Böbrek işlev bozukluğu, düşük akım ve iltihabi yanıtın ortak sonucudur. İnme riski, aort duvarındaki kalsifik plakların kanüllemeyle yerinden oynamasına bağlıdır. Göğüs kemiği enfeksiyonu seyrek fakat ağırdır; diyabet, obezite ve iki taraflı göğüs içi atardamarı kullanımı riski artırır. Kalp tamponadı, ameliyat sonrası ani kötüleşmede öncelikle düşünülmesi gereken tanıdır ve yatak başı ekokardiyografi ile hızla değerlendirilir.
Ameliyat sonrası bilişsel değişiklikler uzun süre makineye bağlanmıştır; ancak sonraki çalışmalar bunların büyük bölümünün altta yatan damar hastalığıyla ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu bulgu, atan kalpte cerrahi yönteminin beklenen üstünlüğü sağlayamamasını da açıklar. En kritik uzun dönem ilkesi, ameliyatın altta yatan hastalığı iyileştirmemesidir; ateroskleroz süreci devam eder. Bu nedenle statin, antiagregan tedavi, tansiyon denetimi ve sigaranın bırakılması ömür boyu sürdürülmelidir. Kalp rehabilitasyonu, iyileşmeyi ve uzun dönem sonuçları belirgin biçimde iyileştirir.
Eş anlamlılar
- Kalp cerrahisi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Libby P ve ark. (ed.), Braunwald's Heart Disease, 12. baskı, 2022.