Aerodontalji

Aerodontalji (İng. aerodontalgia), basınç değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan diş ağrısıdır.

Etimoloji

Yunanca aer (hava), odous (diş) ve algos (ağrı) sözcüklerinden türetilmiştir; barodontalji adıyla da anılır.

Klinik bağlam

Ağrının temelinde, diş içinde ya da çevresinde kapalı bir hava boşluğunun bulunması yatar. Çevre basıncı düştüğünde bu boşluktaki gaz genleşir ve çevre dokulara basınç uygular; basınç arttığında ise tersine bir sıkışma oluşur. Bu düzenek, ağrının neden yalnızca basınç değişimi sırasında ortaya çıktığını ve yerde kaybolduğunu açıklar. Bu özellik tanının anahtarıdır: hastanın yakınması uçuş ya da dalış sırasında başlar ve kısa sürede geriler.

Altta yatan bir diş sorunu bulunması genellikle zorunludur; sağlıklı bir dişte bu tablo beklenmez. Derin çürükler, sızdıran ya da uygun oturmamış dolgular, çatlaklar, tamamlanmamış kanal tedavileri ve iltihaplı pulpa başlıca nedenlerdir. Bu nedenle yakınma, gizli bir diş hastalığını ortaya çıkaran bir uyarı olarak değerlendirilmelidir. Yeni yapılmış dolgu ve kanal tedavisi sonrasında da geçici olarak görülebilir; bu nedenle dalgıç ve uçuş ekibi üyelerinde girişim sonrası belirli bir süre beklenmesi önerilir.

Ayırıcı tanıda maksiller sinüs kaynaklı ağrı önemli yer tutar. Sinüs boşlukları da basınç değişiminden etkilenir ve tıkalı bir sinüs ağrılı bir sıkışmaya yol açar; bu ağrı üst arka dişlere yansır ve diş kaynaklı sanılabilir. Ayrım, birden çok dişin aynı anda ağrıması, öne eğilmekle artması ve burun tıkanıklığının eşlik etmesiyle yapılır. Bu ayrım yapılmadığında gereksiz diş girişimleri uygulanabilir.

Tablonun asıl önemi, mesleki ve güvenlik boyutundadır. Uçuş sırasında ortaya çıkan şiddetli ağrı, pilotta dikkat dağılmasına ve görev güvenliğinin bozulmasına yol açabilir; bu nedenle uçuş ve dalış sağlığı değerlendirmelerinde diş muayenesi standart bir bileşendir. Dalgıçlarda ise basınç farkının doğrudan doku hasarı yapması olasıdır; ileri olgularda diş kırılması ya da dolgunun yerinden çıkması bildirilmiştir. Bu nedenle korunma tedaviden önce gelir: düzenli diş bakımı, sızdırmayan restorasyonlar ve girişim sonrası uygun bekleme süresi temel önlemlerdir.

Eş anlamlılar

• Barodontalji

İlgili terimler

• Diş minesi
• Sinüzit
• Diş absesi
• Dental abrazyon
• Kulak zarı