Anti-D immünglobulin
Anti-D immünglobulin (İng. anti-D immunoglobulin), Rh negatif anneye uygulanarak fetal alyuvarlara karşı bağışıklık yanıtı gelişmesini önleyen antikor ürünüdür.
Etimoloji
Rh sisteminin D antijenine karşı geliştirilmiş antikor içermesinden dolayı bu adı almıştır.
Klinik bağlam
Uygulamanın dayandığı sorun, Rh negatif annenin Rh pozitif fetüsün alyuvarlarıyla karşılaşması durumunda kalıcı antikor üretmesidir.[1] Bu duyarlanma genellikle ilk gebeliği etkilemez; ancak sonraki Rh pozitif gebeliklerde anne antikorları plasentadan geçerek fetal alyuvarları yıkar ve yenidoğanın hemolitik hastalığına yol açar. Tablo, ağır kansızlık, kalp yetmezliği, yaygın ödem ve fetal ölümle sonuçlanabilir. Ürün, fetal alyuvarları anne bağışıklık sistemi tanımadan önce bağlayıp temizleyerek bu süreci engeller.
Uygulamanın zamanlaması, etkinliğin belirleyicisidir. Doğumdan sonra, bebeğin Rh pozitif olduğu belirlendiğinde ilk yetmiş iki saat içinde verilmelidir; gecikme etkinliği azaltır, ancak süre aşılmışsa da uygulama yapılır. Ayrıca gebeliğin üçüncü üç aylık döneminde koruyucu doz verilmesi standarttır; bu, doğumdan önce sessizce gerçekleşen küçük kanamalara bağlı duyarlanmayı önler. Bu iki basamaklı yaklaşım, hastalığın sıklığını çok büyük ölçüde azaltmıştır ve önleyici tıbbın en başarılı örneklerinden biridir.
Gebelik sırasındaki belirli olaylar da uygulama gerektirir ve bunların bilinmesi klinik açıdan kritiktir: düşük, dış gebelik, tıbbi tahliye, amniyosentez ve koryon villus örneklemesi, karın travması, plasenta ayrılması ve kanamalı durumlar. Bu olaylar sonrasında uygulamanın atlanması, sonraki gebeliklerin tehlikeye girmesine yol açar ve önlenebilir bir hatadır. Fetal kanın anne dolaşımına geçiş miktarı fazla olabileceğinden, gerektiğinde ek doz hesaplaması için test yapılır.
Uygulamanın sınırları da bilinmelidir. Ürün yalnızca duyarlanmayı önler; anne zaten antikor geliştirmişse etkisizdir, bu nedenle antikor taraması yapılmadan uygulama planlanmaz. Yalnızca D antijenine karşı koruma sağlar; diğer kan grubu antijenlerine karşı gelişen uyuşmazlıklarda etkili değildir. Ayrıca uygulama sonrası anne kanında antikor saptanabilir; bu durum, gerçek duyarlanmayla karıştırılmamalıdır. Baba Rh negatif ise ve babalık kesinse uygulama gerekmez, ancak bu bilgiye dayanmak yerine bebeğin kan grubunun belirlenmesi yeğlenir.
Eş anlamlılar
- Rh immünglobulini
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Cunningham FG ve ark., Williams Obstetrics, 26. baskı, 2022.