Coombs testi

Coombs testi (İng. Coombs test), alyuvarların yüzeyine bağlanmış antikorların ya da kompleman parçalarının gösterilmesinde kullanılan antiglobulin testidir.

Etimoloji

Testi tanımlayan İngiliz patolog Robin Coombs'un adını taşır; günümüzde antiglobulin testi adlandırması yeğlenir.

Klinik bağlam

Testin dayandığı ilke, IgG sınıfı antikorların alyuvarları kaplamasına karşın kendiliğinden kümelenme oluşturmamasıdır. IgM antikorları on bağlanma bölgesi taşıdığından hücreleri doğrudan birbirine bağlayabilir; IgG ise iki bağlanma bölgesiyle hücreler arasındaki itici yükü aşamaz. Bu nedenle antiglobulin ayıracı eklenerek köprü kurulur ve kümelenme görünür hale gelir. Bu düzenek, testin niçin var olduğunu ve neyi gösterdiğini açıklar.

Doğrudan biçim, hastanın kendi alyuvarlarının antikorla ya da komplemanla kaplı olup olmadığını gösterir. Otoimmün hemolitik anemi, yenidoğanın hemolitik hastalığı, transfüzyon tepkimeleri ve ilaç ilişkili hemolizde kullanılır. Sonucun pozitif çıkması hemolizi kanıtlamaz; yalnızca kaplanmayı gösterir ve klinik ile laboratuvar bulgularıyla birlikte yorumlanmalıdır. Tersine, negatif sonuç hemolizi dışlamaz; kalıtsal alyuvar hastalıkları, enzim eksiklikleri ve mekanik hemoliz bu testte negatiftir.

Dolaylı biçim, hastanın plazmasındaki serbest antikorları araştırır. Transfüzyon öncesi uygunluk denetiminin ve gebelikte antikor taramasının temelini oluşturur; Rh negatif gebede duyarlanmanın gelişip gelişmediği bu yolla belirlenir. Bu ayrımın bilinmesi klinik açıdan önemlidir: doğrudan biçim hücrenin üzerine bakar, dolaylı biçim plazmaya bakar.

Yorumlamada bilinmesi gereken durumlar vardır. Antikorun sıcaklık özelliği alt tipi belirler: sıcak tipte IgG baskındır ve tedavide kortikosteroid ilk seçenektir; soğuk tipte ise IgM ve kompleman ön plandadır, kortikosteroid yararsızdır ve soğuktan korunma temel yaklaşımdır. Bu ayrım yapılmadan tedavi başlanması sık bir hatadır. Ayrıca soğuk aglütininler, örnek oda sıcaklığının altında beklediğinde kan sayımında yalancı düşük alyuvar değeri oluşturur; örneğin ısıtılarak yinelenmesi bu sorunu çözer. Anti-D uygulaması sonrası testin pozitif bulunabileceği ve bunun gerçek duyarlanmayla karıştırılmaması gerektiği de bilinmelidir.

Eş anlamlılar

• Antiglobulin testi

İlgili terimler

• Aglutinasyon
• Hemolitik anemi
• Transfüzyon
• Anti-D immünglobulin
• Kan grubu