BCG immünoterapisi

BCG immünoterapisi (İng. BCG immunotherapy; Fr. Bacille Calmette-Guérin), canlı atenüe Mycobacterium bovis suşu olan Bacillus Calmette-Guérin'in mesane içine (intravezikal) verilerek lokal bir immün yanıt uyandırılması ve bu yolla tümör hücrelerinin yok edilmesidir; yüksek riskli kasa invaze olmayan mesane kanserinde nüks ve progresyonu azaltan standart adjuvan tedavi olup klinik onkolojinin en eski ve en başarılı immünoterapi örneklerinden biridir.

Etimoloji

Aşı suşunu 1908–1921 yılları arasında Mycobacterium bovisin ardışık pasajlarıyla zayıflatarak geliştiren Pasteur Enstitüsü araştırmacıları Albert Calmette ve Camille Guérin'in adlarından türetilen Fransızca Bacille Calmette-Guérin ifadesinin kısaltmasıdır; immünoterapi Latince immunis "muaf, bağışık" ve Yunanca therapeia "bakım, tedavi" sözcüklerinden oluşur.

Klinik bağlam

BCG'nin mesane kanserindeki etkisi ilk kez 1976'da Morales ve arkadaşlarınca gösterilmiştir; etki mekanizması tam aydınlatılmamış olmakla birlikte, canlı basilin ürotelyum ve tümör hücrelerine fibronektin aracılığıyla tutunması, internalizasyonu ve ardından güçlü bir lokal immün kaskadın (sitokin salınımı, nötrofil, makrofaj, T hücre ve doğal öldürücü hücre yanıtı) tetiklenmesiyle tümör hücrelerinin hem doğrudan hem immün aracılı yıkımına dayanır; canlı bakteri ve sağlam konak immün yanıtı etkinliğin ön koşullarıdır.^[1] Endikasyon, transüretral mesane tümörü rezeksiyonu ile tam evreleme sonrası yüksek riskli (T1, yüksek dereceli Ta, karsinoma in situ) ve seçilmiş orta riskli kasa invaze olmayan hastalıktır; karsinoma in situ'da tek etkin intravezikal tedavidir. Standart uygulama, rezeksiyondan 2–4 hafta sonra başlayan haftada bir altı instilasyonluk indüksiyon ve ardından etkinliğin sürmesi için gerekli olan idame şemasıdır (yüksek riskte 3 yıla dek); instilasyon üretral kateterizasyonla yapılır, süspansiyon mesanede yaklaşık iki saat tutulur. Travmatik kateterizasyon, makroskopik hematüri, aktif idrar yolu enfeksiyonu ve immünsüpresyon uygulamanın ertelenme ya da kontrendikasyon nedenleridir.^[2] Yan etkiler sıktır ancak çoğunlukla kendini sınırlar: sistit benzeri irritatif yakınmalar, hafif hematüri ve ilk 48 saatte düşük dereceli ateş beklenen lokal-sistemik yanıtı yansıtır; ısrarlı yüksek ateş, granülomatöz prostatit, epididimoorşit ve en korkulan komplikasyon olarak basilin sistemik yayılımıyla gelişen "BCG sepsisi" (dissemine BCG enfeksiyonu) nadirdir, travmatik uygulamayla ilişkilidir ve antitüberküloz tedavi gerektirir; bu tablo klasik sepsisten farklı olarak antimikobakteriyel rejimle yönetilir.^[3] Yeterli BCG'ye karşın nüks ya da progresyon gösteren "BCG yanıtsız" hastalıkta standart öneri radikal sistektomidir; sistektomiye uygun olmayan ya da reddeden hastalarda sistemik pembrolizumab, intravezikal nadofaragene firadenovec ve nogapendekin alfa inbakicept gibi yeni seçenekler tanımlanmıştır; küresel BCG üretim kısıtlılıkları, doz bölme ve önceliklendirme stratejilerini gündeme getirmiştir. BCG'nin birincil kullanımı tüberküloz aşısı olmayı sürdürür; mesane kanseri uygulaması, aynı biyolojik ajanın onkolojik yeniden konumlandırılmasının örneğidir.

Eş anlamlılar

İntravezikal BCG
BCG instilasyonu
Bacillus Calmette-Guérin tedavisi

İlgili terimler

Kaynaklar

↑ Babjuk M, Burger M, Capoun O ve ark., European Association of Urology Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer (Ta, T1, and Carcinoma in Situ), European Urology, 2022.
↑ Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.
↑ Pérez-Jacoiste Asín MA, Fernández-Ruiz M, López-Medrano F ve ark., Bacillus Calmette-Guérin (BCG) infection following intravesical BCG administration as adjunctive therapy for bladder cancer, Medicine (Baltimore), 2014.

[1] Babjuk M, Burger M, Capoun O ve ark., European Association of Urology Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer (Ta, T1, and Carcinoma in Situ), European Urology, 2022.

[2] Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.

[3] Pérez-Jacoiste Asín MA, Fernández-Ruiz M, López-Medrano F ve ark., Bacillus Calmette-Guérin (BCG) infection following intravesical BCG administration as adjunctive therapy for bladder cancer, Medicine (Baltimore), 2014.

[1]

[2]

[3]