Sistoskopi

Sistoskopi (İng. cystoscopy; Yun. kystis "kese, mesane" + skopein "bakmak"), üretra yoluyla mesaneye ilerletilen esnek (fleksibl) ya da sert (rijit) bir endoskopla üretra ve mesane iç yüzeyinin doğrudan görüntülenmesidir; hematüri araştırmasının ve mesane kanseri tanı ile izleminin temel yöntemidir.

Etimoloji

Yunanca kystis (kese, torba; mesane) ve skopein (bakmak, incelemek) sözcüklerinden türetilmiştir; ilk kullanılabilir sistoskop 1877'de Maximilian Nitze tarafından geliştirilmiş ve modern endoüroloji bu buluşla doğmuştur.

Klinik bağlam

İki temel araç tipi vardır: fleksibl sistoskop, lokal anesteziyle (intraüretral lidokainli jel) poliklinik koşullarında uygulanır, hasta konforu yüksektir ve tanısal incelemenin standardıdır; rijit sistoskop daha geniş çalışma kanalı ve üstün optik-irrigasyon olanaklarıyla girişimsel işlemler için ameliyathanede, bölgesel ya da genel anestezi altında kullanılır. Başlıca tanısal endikasyonlar makroskopik ve risk temelli mikroskopik hematürinin araştırılması (mesane kanserinin dışlanmasında görüntülemenin yerini tutmayan altın standart), kasa invaze olmayan mesane kanserinin nüks izlemi, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, açıklanamayan irritatif işeme yakınmaları, üretra darlığı ve mesane çıkış obstrüksiyonunun değerlendirilmesi ile pozitif idrar sitolojisinin araştırılmasıdır; girişimsel kullanım alanları arasında mesane tümörünün transüretral rezeksiyonu, üreteral stent yerleştirilmesi ve retrograd pyelografi, taş tedavisi, yabancı cisim çıkarılması, biyopsi ve darlık tedavisi sayılır.^[1] Beyaz ışık sistoskopisi standarttır; karsinoma in situ ve küçük papiller lezyonların atlanabilmesi nedeniyle fotodinamik tanı (heksaminolevulinat ile mavi ışık sistoskopisi) ve dar bant görüntüleme, tümör saptama oranını artıran tamamlayıcı tekniklerdir ve seçilmiş olgularda önerilir.^[2] İşlem öncesi semptomatik enfeksiyonun dışlanması ve tedavisi gerekir; asemptomatik bakteriüride yalnızca mukoza kanaması beklenen girişimsel işlemler öncesinde hedefe yönelik tedavi önerilir, tanısal fleksibl sistoskopide rutin antibiyotik profilaksisi gerekli değildir. Komplikasyonlar genellikle hafif ve geçicidir: dizüri, sık idrara çıkma ve hafif hematüri ilk 24–48 saatte sıktır; idrar yolu enfeksiyonu, akut idrar retansiyonu (özellikle benign prostat hiperplazisi zemininde), üretra yaralanması ve yalancı pasaj ile nadiren mesane perforasyonu (çoğunlukla girişimsel işlemlerde) görülebilir; üretra darlığı tekrarlayan rijit girişimlerin geç komplikasyonudur.^[3] Kontrendikasyonlar semptomatik enfeksiyon ve değerlendirilmemiş üretra travmasıdır; antikoagülasyon tanısal fleksibl sistoskopi için genellikle kesilmez, girişimsel işlemlerde kanama riskine göre yönetilir.

Eş anlamlılar

Mesane endoskopisi
Üretrosistoskopi (üretranın birlikte değerlendirilmesini vurgulayan kullanım)
Fleksibl / rijit sistoskopi (araç tipine göre)

İlgili terimler

Kaynaklar

↑ Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.
↑ Babjuk M, Burger M, Capoun O ve ark., European Association of Urology Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer (Ta, T1, and Carcinoma in Situ), European Urology, 2022.
↑ Herr HW, The Risk of Urinary Tract Infection After Flexible Cystoscopy in Patients With Bladder Tumor Who Did Not Receive Prophylactic Antibiotics, The Journal of Urology, 2015.

[1] Loscalzo J, Fauci AS, Kasper DL ve ark. (ed.), Harrison's Principles of Internal Medicine, 21. baskı, McGraw Hill, 2022.

[2] Babjuk M, Burger M, Capoun O ve ark., European Association of Urology Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer (Ta, T1, and Carcinoma in Situ), European Urology, 2022.

[3] Herr HW, The Risk of Urinary Tract Infection After Flexible Cystoscopy in Patients With Bladder Tumor Who Did Not Receive Prophylactic Antibiotics, The Journal of Urology, 2015.

[1]

[2]

[3]