Brucella
Brucella (İng. Brucella), hayvanlardan insana bulaşan, hücre içinde yaşayabilen gram negatif bakteri cinsidir.
Etimoloji
Etkeni ilk tanımlayan hekim David Bruce'un adından türetilmiştir.
Klinik bağlam
İnsanda hastalık yapan başlıca türler Brucella melitensis, Brucella abortus, Brucella suis ve Brucella canistir. En ağır seyreden tür, keçi ve koyunlarla ilişkili olanıdır.[1]
Bulaş, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi, enfekte hayvan dokularıyla temas ve laboratuvarda aerosol yoluyla gerçekleşir. Bu nedenle çiftçiler, veteriner hekimler, mezbaha çalışanları ve laboratuvar personeli risk altındadır.
Laboratuvar bulaşı, bu bakterinin en önemli mesleki risklerindendir; kültür açılırken oluşan aerosoller enfeksiyona yol açar. Bu nedenle kuşkulanılan örneklerde laboratuvarın önceden uyarılması gerekir.
Bakteri, hücre içinde — özellikle makrofajlarda — yaşayabilir. Bu özellik, hastalığın kronikleşmesini, yinelemesini ve tedavinin uzun sürmesini açıklar.
Klinik tablo sinsi ve değişkendir. Dalgalanan ateş, gece terlemesi, halsizlik, kas ve eklem ağrıları, iştahsızlık ve kilo kaybı görülür. Belirtilerin özgül olmaması nedeniyle tanı gecikir; nedeni bilinmeyen ateş ayırıcı tanısında önemli yer tutar.
Odaksal tutulumlar sıktır. Kas-iskelet sistemi en çok etkilenen bölgedir; sakroiliit ve omurga tutulumu tipiktir. Erişkinde bel ağrısı ve ateş birlikteliği, uygun coğrafi ve mesleki öyküyle bu tanıyı düşündürmelidir.
Diğer odaksal biçimler epididimo-orşit, enfektif endokardit, nörobruselloz, karaciğer ve dalak apseleridir. Endokardit seyrek görülür ancak başlıca ölüm nedenidir.
Tanıda kan kültürü ve serolojik testler kullanılır. Kültürlerin uzun süre bekletilmesi gerekir; yavaş üreyen bir bakteridir. Serolojik testlerde tek bir yüksek titre ya da izlemde belirgin artış tanıyı destekler; ancak endemik bölgelerde geçirilmiş enfeksiyona bağlı düşük titreler bulunabilir.
Tedavi, en az iki ilaçla ve uzun süreli olarak yürütülür. Tek ilaçla tedavi, direnç ve yineleme oranını artırır. Doksisiklin temelli birleşimler kullanılır; odaksal tutulumlarda süre uzatılır ve üçlü tedavi gerekebilir.
Tedavi süresinin kısaltılması ya da tek ilaçla yürütülmesi, alanın en sık yapılan hatasıdır ve yinelemenin başlıca nedenidir.
Gebelerde ve çocuklarda ilaç seçimi değişir; doksisiklin bu gruplarda kullanılmaz.
Yineleme, tedavi başarısızlığından çok bakterinin hücre içinde kalmasına bağlıdır ve direnç gelişimi seyrektir.
Korunmada pastörize süt ürünlerinin tüketilmesi, hayvanların aşılanması ve mesleki koruyucu önlemler etkilidir. İnsanlar için kullanılan bir aşı bulunmamaktadır.
Eş anlamlılar
- Bruselloz etkeni
- Malta humması etkeni
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Bennett JE ve ark. (ed.), Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases, 9. baskı, 2020.