Bruselloz

Bruselloz (İng. brucellosis), Brucella türü bakterilerin yol açtığı, hayvanlardan insana bulaşan sistemik enfeksiyondur.

Etimoloji

Etkeni tanımlayan David Bruce'un adından türetilmiştir; Malta humması ve dalgalı ateş adlarıyla da bilinir.

Klinik bağlam

Bulaş, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi, enfekte hayvan dokularıyla temas ve laboratuvarda aerosol yoluyla gerçekleşir.

Bu nedenle mesleki ve beslenme öyküsü, tanının anahtarıdır; taze peynir tüketimi mutlaka sorgulanmalıdır.

Etken hücre içinde yaşar; bu özellik hastalığın kronikleşmesini, yinelemesini ve tedavinin uzun sürmesini açıklar.

Klinik tablo sinsi ve değişkendir. Dalgalanan ateş, gece terlemesi, halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, kas ve eklem ağrıları görülür.

Belirtilerin özgül olmaması nedeniyle tanı gecikir; nedeni bilinmeyen ateş ayırıcı tanısında önemli yer tutar.

Terin kendine özgü kokusu ve ateşin dalgalı seyri, klasik olarak tanımlanan ancak güvenilir olmayan bulgulardır.

Odaksal tutulumlar sıktır ve gidişi belirler. Kas-iskelet sistemi en çok etkilenen bölgedir; sakroiliit ve omurga tutulumu tipiktir.

Bu nedenle bel ağrısı ve ateş birlikteliğinde, uygun coğrafi ve mesleki öyküyle bu tanı düşünülmelidir. Omurga tutulumu, sinir basısına yol açabilir.

Diğer odaksal biçimler epididimo-orşit, enfektif endokardit, nörobruselloz, karaciğer ve dalak apseleridir.

Endokardit seyrek görülür ancak başlıca ölüm nedenidir; kültür negatif endokardit ayırıcı tanısında yer alır ve çoğu kez cerrahi gerektirir.

Laboratuvarda sitopeniler, karaciğer enzim yüksekliği ve iltihap belirteçlerinde ılımlı artış görülür; belirgin lökositoz beklenmez.

Tanıda kan kültürü ve serolojik testler kullanılır. Bakteri yavaş ürediğinden kültürlerin uzun süre bekletilmesi gerekir ve laboratuvar önceden uyarılmalıdır.

Laboratuvar bulaşı, önemli bir mesleki risktir; kuşku bildirilmediğinde çalışanlar korumasız kalır.

Serolojide tek yüksek titre ya da izlemde belirgin artış tanıyı destekler; endemik bölgelerde düşük titreler geçirilmiş enfeksiyonu yansıtabilir.

Tedavi, en az iki ilaçla ve uzun süreli yürütülür. Tek ilaçla ya da kısa süreli tedavi, yineleme oranını belirgin biçimde artırır. Bu, alanın en sık yapılan hatasıdır.

Doksisiklin temelli birleşimler kullanılır; odaksal tutulumlarda süre uzatılır ve üçlü tedavi gerekebilir.

Gebelerde ve çocuklarda ilaç seçimi değişir; doksisiklin bu gruplarda kullanılmaz.

Yineleme, direnç gelişiminden çok bakterinin hücre içinde kalmasına bağlıdır.

Korunmada pastörize ürünlerin tüketilmesi, hayvanların aşılanması ve mesleki koruyucu önlemler etkilidir; insanlar için aşı bulunmamaktadır.

Eş anlamlılar

• Malta humması
• Akdeniz humması

İlgili terimler

• Brucella
• Zoonoz
• Nedeni bilinmeyen ateş
• Enfektif endokardit
• Sakroiliit