Doğum sonu kanama

Doğum sonu kanama (İng. postpartum hemorrhage), doğumdan sonra ortaya çıkan, anne yaşamını tehdit edebilen aşırı kanamadır.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; Latince kökenli postpartum sözcüğü "doğumdan sonra" anlamına gelir.

Tanım, kayıp miktarına ve dolaşım bozukluğu bulgularına dayanır; miktar ölçümü gözle yapıldığında sistematik biçimde küçümsenir.^[1]

Bu nedenle nicel ölçüm yöntemleri benimsenmiştir; bu değişiklik erken tanıyı belirgin biçimde iyileştirmiştir.

Zamanlamaya göre erken ve geç biçimler ayrılır; erken biçim ilk yirmi dört saat içinde görülür.

Nedenler dört başlık altında toplanır ve bu sıralama tanısal yaklaşımın omurgasını oluşturur.

Birinci ve en sık neden, rahim kasının kasılamamasıdır; buna atoni denir.

Kasılma olmadığında, plasenta yatağındaki damarlar açık kalır; bu düzenek kanamanın hızını açıklar.

İkinci neden doğum yolu yaralanmalarıdır; rahim ağzı, vajen yırtıkları ve rahim yırtılması bu gruptadır.

Rahim iyi kasılmış ancak kanama sürüyorsa, öncelikle yaralanma araştırılmalıdır; bu ayrım hızlı yapılabilir ve yol göstericidir.

Üçüncü neden, plasenta parçalarının rahimde kalmasıdır; plasenta akreta bu grubun ağır ucudur.

Dördüncü neden pıhtılaşma bozukluklarıdır; hem neden hem sonuç olabilir.

Uzayan kanama, faktörlerin tüketilmesine yol açar ve kısır döngü oluşturur.

Risk etkenleri arasında çoğul gebelik, polihidramniyoz, uzamış doğum, iri bebek, geçirilmiş kanama öyküsü ve koryoamniyonit bulunur.

Ancak olguların önemli bir bölümü risk etkeni taşımayan kadınlarda görülür; bu nedenle her doğumda hazırlık yapılmalıdır.

Bu gerçek, önleyici uygulamaların neden tüm doğumlarda standart olduğunu açıklar.

Bebeğin doğumundan hemen sonra oksitosin uygulanması, kanamayı belirgin biçimde azaltır ve kanıt düzeyi en yüksek girişimlerden biridir.

Gebede kansızlığın önceden düzeltilmesi, kanamaya dayanıklılığı artırır.

Yönetimde ilk adımlar eşzamanlı yürütülür: yardım çağrılır, damar yolu açılır, rahim masajı yapılır ve kasıcı ilaçlar verilir.

Traneksamik asit, erken verildiğinde ölüm oranını azaltır; ilk saatler içinde uygulanması belirleyicidir.

Yanıt alınamazsa uterus balon tamponadı uygulanır; bu yöntem hem tedavi eder hem cerrahi kararına yol gösterir.

Sonraki basamaklar cerrahi dikiş teknikleri, damar bağlanması, embolizasyon ve son seçenek olarak histerektomidir.

Kan ürünü desteği dengeli oranlarda verilmelidir; yalnızca alyuvar verilmesi pıhtılaşmayı bozar.