Endotrakeal entübasyon
Endotrakeal entübasyon (İng. endotracheal intubation; Yun. endon "içinde" + tracheia "soluk borusu" + Lat. in + tubus "boru"), havayolu açıklığını güvence altına almak, akciğerleri aspirasyondan korumak ve mekanik ventilasyon uygulayabilmek amacıyla ağız (orotrakeal) ya da burun (nazotrakeal) yoluyla trakeaya kaflı bir tüp yerleştirilmesi işlemidir.
Etimoloji
Yunanca endon (içinde) ve tracheia artēria ("pürüzlü damar"; trachys "pürüzlü" sözcüğünden, trakeanın kıkırdak halkalarına gönderme) ile Latince in (içine) ve tubus (boru) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Endotrakeal entübasyon, ileri havayolu yönetiminin temel yöntemidir; başlıca endikasyonları havayolu açıklığının korunamaması (koma, Glasgow koma skalası ≤8 geleneksel eşiği, ağır maksillofasiyal travma, havayolu ödemi ve yanık inhalasyonu), koruyucu reflekslerin kaybıyla aspirasyon riski, hipoksemik ya da hiperkapnik solunum yetmezliğinde mekanik ventilasyon gereksinimi, kardiyak arrest ve genel anestezidir. Acil ortamda standart yaklaşım hızlı ardışık entübasyondur: preoksijenasyonun ardından hızlı etkili bir indüksiyon ajanı ile nöromüsküler blokerin ardışık verilmesi ve balon-maske ventilasyonu yapılmaksızın tüpün yerleştirilmesi, aspirasyon riskini en aza indirmeyi amaçlar.[1] İşlem geleneksel olarak direkt laringoskopiyle yapılır; videolaringoskopi glottik görüntüyü iyileştirir ve büyük randomize çalışmalarda ilk denemede başarı oranını artırdığı gösterildiğinden acil ve yoğun bakım entübasyonlarında giderek birinci seçenek haline gelmektedir.[2] Tüp yerleşiminin doğrulanmasında altın standart sürekli dalga formlu kapnografidir; oskültasyon ve göğüs hareketi tek başına güvenilir değildir, tüp ucunun karinanın üzerinde olduğu akciğer grafisiyle doğrulanır ve tek taraflı (genellikle sağ ana bronş) entübasyon dışlanır. Kritik hastada entübasyon fizyolojik olarak yüksek risklidir: hipoksemi, hipotansiyon (indüksiyon ajanları, pozitif basıncın venöz dönüşü azaltması), özofagus entübasyonu, aspirasyon, diş ve havayolu yaralanması ile arrest başlıca komplikasyonlardır; hemodinamik optimizasyon, yeterli preoksijenasyon ve zor havayolu planının (supraglottik araç, krikotirotomi hazırlığı) önceden yapılması güvenliği artırır. Zor havayolu öngörüsünde anatomik değerlendirmeler (Mallampati sınıfı, tiromental mesafe, boyun hareketliliği) kullanılır; "entübe edilemez–ventile edilemez" senaryosu acil cerrahi havayolu gerektiren en korkulan durumdur.[3] Uzamış entübasyon larinks hasarı, subglottik stenoz ve ventilatör ilişkili pnömoni riskini artırır; uzun süreli mekanik ventilasyon beklenen hastalarda trakeostomiye geçiş değerlendirilir.
Eş anlamlılar
- Trakeal entübasyon
- Entübasyon (bağlam açıkken kısaltılmış kullanım)
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Brown CA, Sakles JC, Mick NW (ed.), The Walls Manual of Emergency Airway Management, 5. baskı, Wolters Kluwer, 2018.
- ↑ Prekker ME, Driver BE, Trent SA ve ark., Video versus Direct Laryngoscopy for Tracheal Intubation of Critically Ill Adults, New England Journal of Medicine, 2023.
- ↑ Apfelbaum JL, Hagberg CA, Connis RT ve ark., 2022 American Society of Anesthesiologists Practice Guidelines for Management of the Difficult Airway, Anesthesiology, 2022.