Hiperemezis gravidarum
Hiperemezis gravidarum (İng. hyperemesis gravidarum), gebelikte kilo kaybı, sıvı-elektrolit bozukluğu ve ketoza yol açan ağır bulantı ve kusma tablosudur.
Etimoloji
Yunanca hyper (aşırı) ve emesis (kusma) sözcükleri ile Latince gravida (gebe) sözcüğünden oluşur.
Klinik bağlam
Gebelikte hafif bulantı ve kusma yaygındır; bu tablo ise sıklığı düşük ancak ağır bir uçtur.[1]
Ayrım niceliksel değil işlevseldir: kilo kaybı, susuzluk ve laboratuvar bozukluğunun varlığı tabloyu tanımlar.
Mekanizma tam açıklanmamıştır; insan koryonik gonadotropini ve östrojen düzeyleriyle ilişki kurulur.
Bu ilişki, çoğul gebelikte ve mol hidatiformda tablonun daha ağır olmasını açıklar. Bu nedenle ultrason ile gebeliğin doğrulanması gerekir.
Belirtiler genellikle ilk üç ayda başlar ve ikinci üç ayın başında geriler. Bu zamanlamanın dışına çıkan bulgular, başka nedenleri düşündürmelidir.
Geç başlangıç veya karın ağrısı, ateş, baş ağrısı gibi eşlik eden bulgular, gebelikle ilgisiz nedenleri akla getirir; enfeksiyon, pankreatit ve merkezi sinir sistemi hastalıkları dışlanmalıdır.
Laboratuvarda ketonüri, hipokalemi, hipokloremik metabolik alkaloz ve karaciğer enzim yüksekliği görülebilir.
Tiroit işlev testlerinde geçici anormallik sık görülür. Bu tablo genellikle tedavi gerektirmez ve kendiliğinden düzelir; gereksiz antitiroit ilaç başlanması hatadır.
Yönetimin temeli sıvı ve elektrolit desteğidir. Bulantı kesici ilaçlar basamaklı olarak kullanılır.
En kritik uygulama, damar yolundan sıvı verilmeden önce tiyamin eklenmesidir. Uzun süre beslenemeyen hastada tiyaminsiz şeker verilmesi, Wernicke ensefalopatisini tetikleyebilir.
Bu komplikasyon önlenebilir olduğu hâlde geç tanınır ve kalıcı nörolojik hasar bırakır; bu nedenle tiyamin uygulaması standarttır.
Bir diğer tehlike, uzamış kusmaya bağlı özofagus yırtığı ve nadiren tam kat yırtılmadır.
Elektrolit düzeltmesinde hızlı sodyum yükseltilmesinden kaçınılmalıdır; ozmotik demiyelinizasyon riski vardır.
Beslenme desteği, ağızdan alım sağlanamayan olgularda enteral yolla, ancak zorunlu durumlarda damar yoluyla verilir.
Tablo, gebelik sonucunu genellikle olumsuz etkilemez; ancak ağır kilo kaybı düşük doğum ağırlığı ile ilişkilidir.
Yineleme olasılığı sonraki gebeliklerde yüksektir; bu bilgi, önceden planlama yapılmasını sağlar.
Hastanın yaşadığı yıpranma sıklıkla küçümsenir; ruhsal destek bakımın parçasıdır.
Eş anlamlılar
- Gebeliğin aşırı kusması
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Cunningham FG ve ark., Williams Obstetrics, 26. baskı, 2022.