Kafa içi kanama

Kafa içi kanama (İng. intracranial hemorrhage), kafatası içinde herhangi bir bölgede kan birikmesidir.

Etimoloji

Türkçe kafa içi terimi ile kanama sözcüğünün birleşimidir.

Klinik bağlam

Kanamalar yerleşimine göre sınıflandırılır: epidural, subdural, subaraknoid, beyin içi ve karıncık içi kanama. Her birinin nedeni, görünümü ve yönetimi farklıdır.

Epidural kanama, genellikle temporal kemik kırığı ve orta meningeal arter yaralanmasına bağlıdır. Klasik seyir, travma sonrası kısa süreli bilinç kaybı, ardından açık bir dönem ve sonra hızlı kötüleşmedir. Bu açık dönem, hastanın iyi göründüğü için gözden kaçmaya yol açar. Görüntülemede içbükey mercek biçiminde koleksiyon görülür.

Subdural kanama, köprü toplardamarlarının yırtılmasına bağlıdır. Yaşlılarda ve alkol kullanım bozukluğu olanlarda beyin hacminin azalması nedeniyle küçük travmalarla gelişir. Kronik biçimi haftalar sonra ortaya çıkar ve travma öyküsü hatırlanmayabilir. Bu nedenle yaşlıda açıklanamayan bilinç değişikliği, baş ağrısı ya da düşme öyküsünde araştırılmalıdır. Görüntülemede hilal biçimindedir.

Subaraknoid kanama, çoğunlukla anevrizma yırtılmasına bağlıdır. Ani başlayan, yaşamın en şiddetli baş ağrısı tipiktir. Tomografi erken saatlerde çok duyarlıdır; ancak zamanla duyarlılık azalır ve kuşku sürüyorsa lomber ponksiyon gerekir.

Beyin içi kanamanın en sık nedeni hipertansiyondur; bazal ganglionlar, talamus, beyincik ve pons tipik yerleşimlerdir. Yaşlılarda lober yerleşimli kanamalarda serebral amiloid anjiyopati düşünülür.

Diğer nedenler antikoagülan kullanımı, damar malformasyonları, tümör içine kanama, serebral venöz sinüs trombozu ve kanama bozukluklarıdır.

Klinik bulgular ani başlayan baş ağrısı, kusma, bilinç değişikliği, odaksal nörolojik bulgu ve nöbettir. İskemik inmeden ayırım yalnızca görüntülemeyle yapılır; bu nedenle trombolitik tedavi öncesi görüntüleme zorunludur.

Yönetimde ilk basamaklar havayolu güvenliği, kan basıncının denetimi ve antikoagülan etkisinin geri çevrilmesidir.

Antikoagülan kullanan hastada geri çevirme gecikmeden yapılmalıdır; varfarin için protrombin kompleksi konsantresi ile birlikte K vitamini verilir. Yalnızca K vitamini verilmesi, etkinin saatler alması nedeniyle yetersizdir.

Kan basıncının aşırı hızlı düşürülmesinden kaçınılır; ancak yüksek basıncın hematom büyümesine katkıda bulunduğu bilinir ve ölçülü düşürme önerilir.

Kafa içi basınç artışı yönetimi uygulanır; kesin cerrahi kararı yerleşime ve kitle etkisine göre verilir. Beyincik kanamaları, beyin sapı basısı riski nedeniyle erken cerrahi gerektirebilir.

Nöbet profilaksisi, ayrım gözetmeden uygulanmaz.

Eş anlamlılar

• İntrakraniyal kanama

İlgili terimler

• Subaraknoid kanama
• Subdural hematom
• İnme
• Travmatik beyin hasarı
• Kafa içi basınç artışı