Koroner kan akımı

Koroner kan akımı (İng. coronary blood flow), kalp kasını besleyen atardamarlardan geçen kan miktarıdır.

Etimoloji

Latince corona (taç) sözcüğünden gelen koroner terimi ile kan akımı ifadesinin birleşimidir.

Bu akımın en belirgin özelliği, büyük ölçüde diyastol sırasında gerçekleşmesidir.^[1]

Sistol sırasında kasılan kalp kası, kendi içindeki damarları sıkıştırır ve akımı engeller.

Bu özellik, vücudun diğer damar yataklarından farklıdır ve klinik açıdan belirleyicidir.

Bu düzenek, sol ventrikülü besleyen damarlarda özellikle belirgindir.

Bu bilgiden çok önemli bir sonuç doğar: taşikardi, koroner akımı azaltır.

Kalp hızı arttığında diyastol süresi kısalır; bu kısalma doğrudan akım kaybı anlamına gelir.

Aynı anda hızlı çalışan kalbin oksijen gereksinimi de artmıştır.

Bu ikili etki, taşikardinin neden iskemiyi tetiklediğini açıklar.

Bu düzenek, beta blokerlerin anginadaki yararının temelidir.

İlaç kalp hızını yavaşlatarak hem gereksinimi azaltır hem akım süresini uzatır.

İkinci önemli kavram, kalp kası duvarının farklı katmanlarının farklı risk taşımasıdır.

İç katman, dıştan gelen basınca en çok maruz kalan bölgedir.

Bu nedenle iskemi önce iç katmanda başlar; subendokardiyal iskemi kavramı buna dayanır.

Bu bulgu, elektrokardiyografide ST çökmesi biçiminde görülür.

Bu bilgi ayrıca, damar tıkanıklığı olmadan da iskeminin neden gelişebildiğini açıklar.

Ağır sol ventrikül hipertrofisinde ve aort darlığında bu düzenek geçerlidir.

Koroner akım, gereksinime göre kendini ayarlar; buna otoregülasyon denir.

Bu ayarlama, damar direncinin değişmesiyle sağlanır ve geniş bir basınç aralığında akımı korur.

Ancak bu yetenek sınırlıdır; belirgin darlıkta rezerv tükenir.

Koroner akım rezervi, bu yeteneğin ölçülmesine dayanır ve tanısal olarak kullanılır.

Mikrodolaşım hastalığında, büyük damarlar açık olmasına karşın rezerv azalmıştır.

Bu tablo, anjiyografisi normal bulunan göğüs ağrılı hastalarda tanıyı açıklar.

Bu ayrımın bilinmemesi, hastaların yakınmalarının geçersiz sayılmasına yol açar.

Fraksiyonel akım rezervi ölçümü, darlığın işlevsel önemini gösterir.

Bu yöntem, gereksiz stent uygulamalarını belirgin biçimde azaltmıştır.

Diyastolik kan basıncının düşmesi, akımı doğrudan azaltır; bu ilişki tedavide göz önünde bulundurulur.