Larenjit
Larenjit (İng. laryngitis; Yun. larynx gırtlak), gırtlak mukozasının iltihaplanmasıdır.
Etimoloji
Yunanca larynx (gırtlak) sözcüğüne iltihabı belirten -itis ekinin getirilmesiyle oluşmuştur.
Klinik bağlam
Akut biçim büyük ölçüde viral kökenlidir ve kendini sınırlar.[1]
Ses tellerinin ödemi, titreşimi bozar; ses kısıklığı temel bulgudur.
Bu nedenle antibiyotik tedavisi çoğu olguda gereksizdir.
Tedavinin temeli ses istirahati, sıvı alımı ve ortam neminin artırılmasıdır.
Fısıldayarak konuşmak, yaygın inanışın tersine ses tellerini dinlendirmez.
Fısıltı, tellerin gergin biçimde tutulmasını gerektirir ve zorlanmayı artırır.
Bu ayrıntının hastaya anlatılması, iyileşmeyi hızlandırır.
Çocuklarda gırtlak ve alt bölgesinin viral iltihabı krup tablosuna yol açar.
Bu tabloda havlar tarzda öksürük, ses kısıklığı ve soluk alırken duyulan stridor bulunur.
Krupun tedavisinde tek doz kortikosteroid etkilidir; ağır olgularda soluma yoluyla adrenalin uygulanır.
Bu tedavi, hastane yatışlarını belirgin biçimde azaltmıştır.
Ayırıcı tanıda epiglottit yer alır ve bu ayrım yaşamsaldır.
Epiglottitte ateş yüksektir, salya akıtma ve yutma güçlüğü belirgindir; öksürük tipik değildir.
Çocuk öne eğilerek ve çenesini uzatarak oturur; bu duruş tanısaldır.
Bu tabloda çocuğun ağzına bakılması ya da huzursuz edilmesi, havayolunun tümüyle tıkanmasına yol açabilir.
Bu tuzak, alanın en kritik güvenlik bilgisidir; değerlendirme deneyimli ortamda yapılmalıdır.
Aşılama sayesinde epiglottit seyrekleşmiştir; ancak tümüyle ortadan kalkmamıştır.
Kronik larenjit farklı bir tablodur ve altta yatan nedeni araştırmayı gerektirir.
Sigara, sesin kötü kullanımı, reflü ve inhale steroit kullanımı başlıca nedenlerdir.
İnhale steroit kullanan hastada ağız çalkalanmaması, mantar enfeksiyonuna yol açar.
Bu basit önlem sıklıkla anlatılmaz.
En kritik klinik kural, uzun süren ses kısıklığının araştırılmasıdır.
Birkaç haftadan uzun süren kısıklık, larenks kanseri açısından değerlendirilmelidir.
Bu kural, sigara ve alkol kullananlarda kesindir; bekleme yaklaşımı ölümcül gecikmeye yol açar.
Değerlendirmede ses tellerinin doğrudan görülmesi zorunludur.
Eş anlamlılar
- Gırtlak iltihabı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Flint PW ve ark. (ed.), Cummings Otolaryngology: Head and Neck Surgery, 7. baskı, 2020.