Mastoidit
Mastoidit (İng. mastoiditis), kulak arkasındaki mastoit kemik hücrelerinin iltihabıdır.
Etimoloji
Yunanca mastos (meme) ve eidos (benzer) sözcüklerinden gelen mastoit terimi ile iltihabı belirten -itis ekinden oluşur.
Klinik bağlam
Mastoit kemik, orta kulakla bağlantılı hava hücreleri içerir. Bu anatomik süreklilik nedeniyle orta kulak enfeksiyonu doğrudan buraya yayılabilir; hastalık, hemen daima akut otitis medianın komplikasyonu olarak gelişir.[1]
En sık çocuklarda görülür. Klasik bulgular kulak arkasında kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve kulak kepçesinin öne-dışa doğru itilmesidir. Ateş, kulak akıntısı ve işitme azalması eşlik eder. Kulak kepçesinin konumundaki değişiklik, en değerli muayene bulgusudur.
Tanı klinik bulgularla konur; kesin değerlendirme ve komplikasyonların araştırılması için bilgisayarlı tomografi kullanılır. Kemik bölmelerinin erimesi, hastalığın ilerlediğini gösterir.
Alanın en kritik konusu, kafa içi komplikasyonlardır. Enfeksiyon komşuluk yoluyla yayılarak menenjit, epidural ve beyin apsesi, sigmoit sinüs trombozu ve yüz sinirinde felç oluşturabilir. Sigmoit sinüs trombozunda dalgalanan yüksek ateş, baş ağrısı ve kafa içi basınç artışı bulguları görülür; bu tabloda görüntülemede damar incelemesi yapılmalıdır.
Bir diğer önemli komplikasyon, iltihabın boyun kaslarının arasına ilerlemesiyle gelişen boyun apsesidir; boyunda şişlik ve tortikolisle ortaya çıkar.
En önemli klinik tuzak, kısmi tedavi edilmiş enfeksiyonlarda dış bulguların silik kalmasıdır. Antibiyotik kullanan hastada kulak arkası kızarıklık ve şişlik belirgin olmayabilirken, kemik içindeki süreç ve kafa içi yayılım sürer. Bu nedenle sürekli kulak ağrısı, dirençli ateş, baş ağrısı ya da bilinç değişikliği varlığında görüntüleme yapılmalıdır.
Bir başka tuzak, kulak arkası şişliğin lenf bezi büyümesi ya da dış kulak yolu iltihabıyla karıştırılmasıdır; kepçenin öne itilmesi ve mastoit bölgede kemik hassasiyeti ayrımı sağlar.
Tedavi, damar içi geniş etkili antibiyotik uygulamasıyla başlar. Orta kulaktaki basıncın boşaltılması için timpanostomi tüpü yerleştirilmesi çoğu olguda yeterlidir. Kemik erimesi, apse oluşumu ya da tedaviye yanıtsızlık durumunda mastoidektomi uygulanır.
Kültür alınması, etkeni belirleyerek tedavinin daraltılmasını sağlar; başlıca etkenler pnömokok, streptokok, stafilokok ve Pseudomonastır.
Kronik biçimi, kolesteatoma ile birlikte görülebilir; bu durumda kemik erimesi yavaş ilerler ve cerrahi tedavi gerekir. Kronik kulak akıntısı olan hastalarda bu olasılık araştırılmalıdır.
Antibiyotiklerin yaygın kullanımıyla sıklığı belirgin biçimde azalmıştır; ancak akut otitis mediada ayrım gözetmeden antibiyotik verilmemesi yönündeki uygun yaklaşımın, bu komplikasyonu artırmadığı gösterilmiştir.
Eş anlamlılar
- Mastoit iltihabı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Flint PW ve ark. (ed.), Cummings Otolaryngology, 7. baskı, 2020.