Mekanik dolaşım desteği

Mekanik dolaşım desteği (İng. mechanical circulatory support), kalbin pompa işlevinin yetersiz kaldığı durumlarda dolaşımı sürdürmek amacıyla kullanılan cihazların genel adıdır.

Etimoloji

Dolaşımın mekanik yolla desteklenmesini anlatan betimleyici bir terimdir.

Klinik bağlam

Sistemler kullanım süresine göre gruplanır. Kısa süreli destek cihazları arasında intraaortik balon pompası, mikroaksiyel pompalar, santrifüj pompalar ve venoarteriyel ekstrakorporeal membran oksijenizasyonu bulunur. Uzun süreli destekte ise sol ventrikül destek cihazları kullanılır.

Tedavi hedefi baştan belirlenmelidir; bu, alandaki en önemli kavramsal çerçevedir. Destek, iyileşmeye köprü, karar vermeye köprü, nakle köprü ya da kalıcı tedavi olarak uygulanabilir. Çıkış planı olmadan başlatılan destek, hastayı ve aileyi çıkışsız bir sürece sokar; bu nedenle karar çok disiplinli olarak ve hastanın önceden bilinen tercihleri gözetilerek verilmelidir.

Endikasyonlar kardiyojenik şok, ilaç tedavisine yanıtsız kalp yetersizliği, kalp cerrahisi sonrası pompadan ayrılamama, yüksek riskli girişimlerde destek, ağır miyokardit, seçilmiş zehirlenmeler ve kardiyak arrest olgularıdır.

İntraaortik balon pompası, diyastolde şişerek koroner perfüzyonu artırır, sistolde sönerek ardyükü azaltır; etkisi ölçülüdür ve kardiyojenik şokta ölüm oranını azalttığı gösterilememiştir. Bu nedenle rutin kullanımı önerilmez; seçilmiş durumlarda ve mekanik komplikasyonlarda yer bulur. Mikroaksiyel pompalar sol ventrikülden aortaya doğrudan kan aktarır ve daha güçlü destek sağlar.

Venoarteriyel vücut dışı destek, hem dolaşım hem gaz değişimi sağlar; ancak retrograd akım nedeniyle sol ventrikülün ardyükünü artırır. Bu durum ventrikülün aşırı dolmasına ve akciğer ödemine yol açabilir; bu nedenle boşaltma stratejileri gerekebilir. Ayrıca ayrışma olgusu — üst gövdenin akciğerden gelen oksijeni düşük kanla, alt gövdenin cihazdan gelen kanla beslenmesi — bilinmeli ve oksijen ölçümü sağ elden yapılmalıdır.

Uzun süreli sol ventrikül destek cihazları, ileri kalp yetersizliğinde sağkalımı ve yaşam niteliğini belirgin biçimde iyileştirir. Sürekli akımlı olmaları nedeniyle bu hastalarda nabız alınamayabilir ve standart kan basıncı ölçümü güvenilir değildir; ortalama arter basıncı Doppler ile ölçülür. Bu ayrıntının bilinmemesi, acil serviste hastanın yanlış değerlendirilmesine yol açar. Aynı biçimde nabız oksimetresi de yetersiz kalabilir.

Bu hastalarda kardiyopulmoner canlandırma sırasında göğüs basısı konusunda dikkatli olunmalı, öncelikle cihaz işlevi ve geri döndürülebilir nedenler değerlendirilmelidir; merkezle iletişim kurulması önerilir.

Komplikasyonlar arasında kanama, tromboz ve pompa trombozu, inme, enfeksiyon — özellikle sürücü kablo giriş yeri — , sağ ventrikül yetmezliği, aritmiler ve hemoliz bulunur. Antikoagülasyon zorunludur ancak kanama en sık sorundur; bu denge yönetimin en zor yanıdır. Ayrıca yüksek makaslama gerilimi von Willebrand faktörünü parçalayarak edinsel kanama eğilimi yaratır; sindirim sistemi anjiyodisplazilerinden kanama sık görülür.

Sağ ventrikül yetmezliği, sol destek sonrası önemli bir sorundur; pulmoner damar direncinin düşürülmesi, hipoksemi ve hiperkapniden kaçınılması ve uygun inotrop desteği gerekir.

Hasta ve bakım verenlerin eğitimi, cihaz alarmları, batarya yönetimi ve giriş yeri bakımı konularında kritik önemdedir. Bu hastalarda cerrahi ve girişimler, cihaz merkeziyle birlikte planlanmalıdır.

Eş anlamlılar

• Ventrikül destek cihazı

İlgili terimler

• Kardiyojenik şok
• Ekstrakorporeal membran oksijenizasyonu
• Kalp yetersizliği
• İnotrop
• Antikoagülan tedavi