Menisküs

Menisküs (İng. meniscus; Yun. meniskos hilal), diz ekleminde yer alan hilal biçimli kıkırdak yastıktır.

Etimoloji

Yunanca meniskos (küçük ay, hilal) sözcüğünden türetilmiştir.

Her dizde iç ve dış olmak üzere iki menisküs bulunur.^[1]

İşlevleri yükü dağıtmak, darbeyi emmek ve eklem uyumunu sağlamaktır.

Bu yük dağıtma işlevi, klinik açıdan belirleyicidir.

Menisküs çıkarıldığında, eklem yüzeyine binen basınç belirgin biçimde artar.

Bu artış, yıllar içinde osteoartrit gelişimini hızlandırır.

Bu ilişki, cerrahi yaklaşımın köklü biçimde değişmesine yol açmıştır.

Geçmişte menisküsün tümüyle çıkarılması yaygındı; günümüzde korunması esastır.

Bu değişiklik, alanın en önemli dönüşümlerinden biridir.

Kanlanma özelliği, iyileşme olasılığını belirler.

Dış kenar damarlıdır; bu bölgedeki yırtıklar dikilebilir ve iyileşir.

İç kısım ise damarsızdır; buradaki yırtıklar kendiliğinden iyileşmez.

Bu ayrım, hangi yırtıkların onarılabileceğini belirler ve cerrahi kararın temelidir.

İç menisküs, eklem kapsülüne ve iç yan bağa sıkıca yapışıktır.

Bu yapışıklık nedeniyle hareket yeteneği azdır; bu nedenle daha sık yırtılır.

Bu anatomik bilgi, yaralanma dağılımını açıklar.

Genç hastalarda yırtık, genellikle dönme hareketiyle oluşan travmaya bağlıdır.

Ön çapraz bağ yırtığıyla birlikte bulunması sıktır.

İleri yaşta ise yıpranmaya bağlı dejeneratif yırtıklar görülür; belirgin travma öyküsü yoktur.

Bu iki grubun tedavisi tümüyle farklıdır; bu ayrım son derece önemlidir.

Klinik bulgular eklem çizgisinde hassasiyet, şişlik, kilitlenme ve boşalma hissidir.

Dizin tam açılamaması, yer değiştirmiş kova sapı yırtığını düşündürür ve cerrahi gerektirir.

Tanıda manyetik rezonans görüntüleme kullanılır.

Ancak belirtisiz kişilerde de menisküs yırtığı sıklıkla saptanır.

Bu nedenle görüntüleme bulgusu, klinik bulgularla uyuşmadıkça tedavi gerekçesi olamaz.

Bu tuzak, gereksiz cerrahilerin en sık nedenidir.

Nitekim dejeneratif yırtıklarda artroskopik cerrahinin, fizik tedaviye üstünlüğü gösterilememiştir.

Bu bulgu, güncel uygulamayı değiştiren güçlü bir kanıttır.

Bu grupta öncelik egzersiz, kilo denetimi ve ağrı yönetimidir.

Kilitlenme ve mekanik belirtiler varsa cerrahi düşünülür.

↑ Court-Brown CM ve ark. (ed.), Rockwood and Green's Fractures in Adults, 9. baskı, 2019.