Mide kanaması
Mide kanaması (İng. gastric bleeding), mide mukozasından kaynaklanan sindirim sistemi kanamasıdır.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; üst sindirim sistemi kanaması başlığı altında ele alınır.
Klinik bağlam
Kanamanın kaynağı, Treitz bağının üzerinde ise üst sindirim sistemi kanaması olarak sınıflandırılır.[1] Klinik sunum, kanamanın hızına ve miktarına göre değişir. Kan kusma, taze kırmızı ya da kahve telvesi görünümünde olabilir; sonuncusu kanın mide asidiyle temas ettiğini gösterir ve yavaş kanamayı düşündürür. Siyah ve katran kıvamındaki dışkı, kanın bağırsakta bekleyip parçalandığını gösterir. Hızlı ve bol kanamada ise dışkı kırmızı olabilir; bu durum alt sindirim sistemi kanaması sanılarak yanlış değerlendirilebilir.
Başlıca nedenler peptik ülser, erozif gastrit, özofagus varisleri, Mallory-Weiss yırtığı ve tümörlerdir. Steroid dışı iltihap gidericiler, asetilsalisilik asit, antikoagülanlar ve kortikosteroidler en sık tetikleyici ilaçlardır; bu nedenle ilaç öyküsü ayrıntılı alınmalıdır. Yineleyen kusma sonrası başlayan kanama Mallory-Weiss yırtığını, siroz öyküsü ise varis kanamasını düşündürür ve bu ayrım tedaviyi değiştirir.
İlk yaklaşımda dolaşımın değerlendirilmesi ve dengelenmesi önceliklidir; kanamanın kaynağını bulmak ikinci sıradadır. Bu sıralamanın tersine çevrilmesi, en tehlikeli hatadır. Damar yolu açılması, sıvı desteği, kan grubu ve çapraz karşılaştırma yapılması ilk adımlardır. Kan verilmesinde kısıtlayıcı yaklaşımın, serbest yaklaşıma göre daha iyi sonuç verdiği gösterilmiştir; gereksiz transfüzyon, portal basıncı artırarak varis kanamasını kötüleştirir.
Endoskopi hem tanı hem tedavi aracıdır ve uygun zamanda yapılması sonucu belirler; dolaşımı dengelendikten sonra ilk saatler içinde uygulanır. Enjeksiyon, termal yöntemler ve klips uygulamalarıyla kanama durdurulur. Proton pompası engelleyicileri, ülser kanamasında yinelemeyi azaltır. Varis kanamasında ise yaklaşım farklıdır; bant ligasyonu, damar büzücü ilaçlar ve koruyucu antibiyotik uygulanır, antibiyotik verilmesi bu grupta sağkalımı artıran kanıtlanmış bir girişimdir. Kanama durdurulduktan sonra altta yatan nedenin tedavisi ve tetikleyici ilaçların gözden geçirilmesi zorunludur.
Eş anlamlılar
- Üst sindirim sistemi kanaması
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.