Oksijen sunumu

Oksijen sunumu (İng. oxygen delivery), dokulara birim zamanda ulaştırılan oksijen miktarıdır.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir.

Sunum, kalp debisi ile kanın oksijen içeriğinin çarpımına eşittir.^[1]

Oksijen içeriği ise büyük ölçüde hemoglobin miktarına ve doygunluğuna bağlıdır.

Plazmada çözünen oksijenin katkısı son derece küçüktür.

Bu bilgi, klinik açıdan çok önemli bir sonuç doğurur.

Ağır kansızlıkta oksijen satürasyonu yüzde yüz olsa bile, sunum yetersizdir.

Bu nedenle normal satürasyon değeri, yeterli oksijenlenme anlamına gelmez.

Bu tuzak, en sık yapılan değerlendirme hatalarındandır.

Formülün üç bileşeni, tedavi seçeneklerini doğrudan belirler.

Sunumu artırmak için kalp debisi desteklenir, hemoglobin yükseltilir ya da doygunluk artırılır.

Bu üç yolun hangisinin seçileceği, hastanın durumuna bağlıdır.

Oksijen verilmesi, doygunluk zaten yüksekse belirgin katkı sağlamaz.

Bu nedenle satürasyonu normal olan hastaya oksijen verilmesi çoğu kez yararsızdır.

Aşırı oksijen verilmesi zararlı olabilir; bu bulgu güncel uygulamayı değiştirmiştir.

Yüksek oksijen düzeyi damar büzülmesine ve oksidatif hasara yol açar.

Bu nedenle hedefe yönelik oksijen tedavisi benimsenmiştir.

Sunumun karşılığı, oksijen tüketimidir; dokuların gerçekte kullandığı miktarı gösterir.

Normal koşullarda tüketim, sunumdan bağımsızdır; dokular gereksinimlerini karşılar.

Sunum belirli bir eşiğin altına indiğinde ise tüketim sunuma bağımlı hâle gelir.

Bu noktadan sonra anaerop metabolizma başlar ve laktat birikir.

Bu eşik kavramı, laktat yüksekliğinin neden önemli olduğunu açıklar.

Karışık venöz oksijen doygunluğu, sunum ile tüketim arasındaki dengeyi gösterir.

Bu değerin düşmesi, dokuların kandan daha fazla oksijen çektiğini yansıtır.

Buna karşın sepsiste bu değer yüksek bulunabilir; bu paradoksal durum önemlidir.

Bu tabloda sorun sunumda değil, oksijenin hücrede kullanılamamasındadır.

Bu nedenle sunumun aşırı artırılmasına yönelik agresif yaklaşımlar yarar sağlamamıştır.

Karbon monoksit zehirlenmesinde hemoglobin bağlanamaz; nabız oksimetre yanıltıcıdır.