İçeriğe atla

Peripartum kardiyomiyopati

DrSozluk sitesinden

Peripartum kardiyomiyopati (İng. peripartum cardiomyopathy), gebeliğin son ayı ile doğumdan sonraki aylar içinde ortaya çıkan, sol ventrikül sistolik işlev bozukluğuyla seyreden kalp yetmezliğidir. Başka bir neden bulunmaması tanının koşuludur.

Etimoloji

Ad, doğum çevresindeki dönemi belirten "peripartum" ile kalp kası hastalığını anlatan "kardiyomiyopati" sözcüğünün birleşimidir.

Klinik bağlam

Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, günümüzde baskın açıklama hormonal ve damarsal bir mekanizmadır: doğum çevresinde oksidatif stresin etkisiyle prolaktinin damar karşıtı bir parçaya ayrışması ve bunun mikrodolaşımı bozarak miyokart hasarına yol açması. Bu kavrayış, prolaktin salınımını baskılayan bromokriptinin tedavide denenmesinin gerekçesini oluşturur. Ayrıca genetik yatkınlık gösterilmiştir; hastaların bir bölümünde dilate kardiyomiyopatiyle ortak gen varyantları bulunur — bu nedenle aile öyküsü sorgulanmalıdır.[1]

Risk etkenleri arasında ileri anne yaşı, çoğul gebelik, çok doğum yapmış olmak, preeklampsi ve gebelik hipertansiyonu, uzun süreli tokolitik kullanımı ve Afrika kökenli olmak sayılır.

Tanının en büyük güçlüğü, belirtilerin normal gebelik yakınmalarıyla örtüşmesidir: nefes darlığı, halsizlik, çarpıntı, ayaklarda şişme ve efor kapasitesinde azalma geç gebelikte olağan kabul edilir. Bu örtüşme, tanının gecikmesinin başlıca nedenidir. Uyarıcı bulgular arasında sırtüstü yatamama, gece nefes darlığıyla uyanma, dinlenmede nefes darlığı, ısrarlı öksürük, boyun venlerinde dolgunluk ve açıklanamayan taşikardi bulunur. Bu bulgular varlığında değerlendirme ertelenmemelidir.

Tanı, ekokardiyografi ile sol ventrikül sistolik işlev bozukluğunun gösterilmesine dayanır; natriüretik peptit düzeyleri destekleyicidir. Ayırıcı tanıda pulmoner emboli, amniyotik sıvı embolisi, preeklampsi ilişkili akciğer ödemi, önceden var olan kalp hastalığının gebelikle ortaya çıkması, miyokardit ve aort diseksiyonu gözden geçirilmelidir.

Tedavi, kalp yetmezliğinin standart ilkelerine dayanır ancak gebelik durumuna göre uyarlanır. Doğum öncesinde anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri, reseptör blokerleri ve mineralokortikoid antagonistleri fetal zararları nedeniyle kullanılamaz; bunların yerine gebelikte güvenli seçenekler tercih edilir. Doğumdan sonra ise standart kalp yetmezliği tedavisi uygulanabilir. Emzirme kararı, kullanılacak ilaçlar ve bromokriptin seçeneğiyle birlikte hastayla konuşularak verilir. Tromboembolik risk belirgin biçimde artmıştır — hem gebeliğin kendisi hem düşük ejeksiyon fraksiyonu nedeniyle — bu nedenle antikoagülasyon değerlendirilir.[2]

Doğum yönetimi çok disiplinli planlama gerektirir. Hemodinamik olarak kararsız hastalarda acil doğum gerekebilir. Doğum yolu ve anestezi yöntemi, kardiyoloji, kadın doğum ve anestezi ekiplerinin ortak kararıyla belirlenir; kararlı hastalarda vajinal doğum ve etkin epidural analjezi, ani hemodinamik değişiklikleri sınırladığı için sıklıkla yeğlenir. Doğumdan hemen sonraki dönem özellikle risklidir: uterusun boşalmasıyla dolaşıma geri dönen kan hacmi, zaten yetersiz olan ventrikülü zorlar ve akciğer ödemi gelişebilir.

Prognoz değişkendir; hastaların önemli bir bölümünde sol ventrikül işlevi aylar içinde düzelir, ancak bir kısmında kalıcı işlev bozukluğu sürer ve ileri kalp yetmezliği tedavileri gerekebilir. Sonraki gebelikler yineleme riski taşır; bu risk, ilk olaydan sonra işlevin tam düzelmediği hastalarda belirgin biçimde yüksektir. Bu nedenle gebelik öncesi danışmanlık ve etkili doğum denetimi bakımın parçasıdır.

Klinik tuzakların başında, geç gebelikteki nefes darlığının otomatik olarak fizyolojik sayılması gelir. Bir diğeri, sol ventrikül işlevi düzelen hastalarda tedavinin erken kesilmesidir; kesme kararı, izlem ve ekokardiyografik doğrulamayla verilmelidir.

Eş anlamlılar

  • Gebelik kardiyomiyopatisi
  • PPCM

İlgili terimler

Kaynaklar

  1. Bauersachs J ve ark., Pathophysiology, Diagnosis and Management of Peripartum Cardiomyopathy: ESC Heart Failure Association Position Statement, European Journal of Heart Failure, 2019.
  2. McDonagh TA ve ark., 2021 ESC Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Acute and Chronic Heart Failure, European Heart Journal, 2021.