Purpura

Purpura (İng. purpura; Lat. purpura mor), deri ve mukozalarda bası ile solmayan mor renkli kanama alanlarıdır.

Etimoloji

Latince purpura (mor renk) sözcüğünden gelir.

Lezyonlar, damar dışına çıkan kanı yansıtır; bu nedenle bası ile solmaz ve renk değişimi geçirerek geriler.^[1]

Boyuta göre adlandırma yapılır; nokta biçimindekiler peteşi, daha büyük alanlar ekimoz olarak anılır.

Klinik açıdan en önemli ayrım, lezyonun kabarık olup olmadığıdır.

Düz purpura, trombosit sayısı ya da işlevindeki bozukluğu düşündürür.

Kabarık purpura ise damar duvarında iltihabı gösterir ve vasküliti akla getirir; bu ayrım muayenede parmakla anlaşılır.

Bu basit muayene bulgusu, tanısal yolu tümüyle değiştirir.

Trombosit kaynaklı nedenler arasında bağışıklık aracılı trombositopeni, ilaçlar, kemik iliği hastalıkları ve hipersplenizm bulunur.

İmmün trombositopenide izole trombosit düşüklüğü vardır; diğer kan değerleri normaldir.

Trombosit sayısı normalken görülen purpura, işlev bozukluğunu ya da damar sorununu gösterir.

Bu durumda böbrek yetmezliği, ilaçlar ve kalıtsal işlev bozuklukları araştırılmalıdır.

Damar kaynaklı nedenler arasında yaşlılık purpurası, C vitamini eksikliği ve steroit kullanımına bağlı deri incelmesi sayılır.

Yaşlılık purpurası ön kollarda görülür, zararsızdır ve tedavi gerektirmez; gereksiz inceleme yapılmamalıdır.

C vitamini eksikliğinde kıl köklerini saran tipik lezyonlar ve diş eti kanaması görülür; bu tablo, beslenme yetersizliğinde akla gelmelidir.

Vaskülitlerde lezyonlar bacaklarda yoğunlaşır; yerçekimi etkisiyle bu dağılım oluşur.

IgA vasküliti, çocuklarda en sık görülen biçimdir; karın ağrısı, eklem şişliği ve böbrek tutulumu eşlik eder.

Bu tabloda böbrek izlemi zorunludur; tutulum geç ortaya çıkabilir ve atlanabilir.

En acil durum, ateşle birlikte hızla yayılan purpuradır.

Bu tablo, meningokok enfeksiyonunu ve yaygın damar içi pıhtılaşmayı düşündürür; gecikme ölümcüldür.

Fulminan purpura, yaygın deri nekrozu ile seyreder ve ağır sepsis ya da protein C eksikliğinde görülür.

Kalp kapağı enfeksiyonunda tırnak altı çizgisel kanamalar ve parmak uçlarında ağrılı düğümler görülür.

Trombotik trombositopenik purpura, ateş, trombositopeni, hemoliz, böbrek ve nörolojik tutulumla seyreder; plazma değişimi yaşam kurtarıcıdır.

Değerlendirmede kan sayımı, periferik yayma, pıhtılaşma testleri ve gerektiğinde deri biyopsisi kullanılır.

Biyopsi, kabarık lezyonlarda tanısal değeri yüksektir.