Rektal kanama
Rektal kanama (İng. rectal bleeding), makat yoluyla kan gelmesidir.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; alt sindirim sistemi kanaması başlığı altında ele alınır.
Klinik bağlam
Kanın görünümü, kaynağın yerini gösterir ve değerlendirmenin ilk adımıdır.[1] Parlak kırmızı ve dışkı yüzeyine bulaşan kan, makat ve rektum kaynaklıdır; dışkıyla karışmış koyu kırmızı kan daha yukarı bölümleri işaret eder; siyah ve katran kıvamındaki dışkı ise üst sindirim sistemini gösterir. Buna karşın hızlı ve bol üst sistem kanamasında dışkı kırmızı olabilir; bu nedenle dolaşımı bozulmuş hastada üst sistem kanaması dışlanmalıdır.
Yaşa göre olası nedenler değişir. Genç hastada hemoroid, anal fissür ve iltihabi bağırsak hastalığı; orta ve ileri yaşta divertiküler hastalık, anjiyodisplazi, iskemik kolit ve tümörler öne çıkar. Divertiküler kanama tipik olarak ağrısız ve bol miktardadır; iskemik kolitte ise karın ağrısını izleyen kanama görülür ve genellikle kendini sınırlar. Antikoagülan ve antiagregan kullanımı, kanamayı görünür kılan sık bir etkendir.
Klinik açıdan en tehlikeli hata, kanamanın hemoroide bağlanmasıdır. Hemoroid çok yaygın olduğundan, kolorektal kanser bulunan hastada da rastlantısal olarak saptanır; bu durumda kanamanın nedeni sayılması tanının gecikmesine yol açar. Bu nedenle kırk yaş üzerinde, kilo kaybı, kansızlık, dışkılama alışkanlığında değişiklik ya da aile öyküsü bulunan hastada kanama, tam bağırsak incelemesi yapılmadan iyi huylu nedenlere bağlanmamalıdır. Demir eksikliği anemisi bulunan erişkinde de aynı kural geçerlidir.
Yaklaşımda öncelik dolaşımın değerlendirilmesidir; kaynağın bulunması ikinci sıradadır. Kararlı hastada kolonoskopi hem tanı hem tedavi olanağı sağlar. Sürmekte olan ağır kanamada bilgisayarlı tomografi anjiyografi kanama odağını gösterir ve girişimsel embolizasyona yol açar. Çocukta ağrısız kanlı dışkılama Meckel divertikülünü düşündürmelidir. Kanama durdurulduktan sonra tetikleyici ilaçların gözden geçirilmesi ve altta yatan hastalığın tedavisi zorunludur.
Eş anlamlılar
- Alt sindirim sistemi kanaması
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.