Sebase bez
Sebase bez (İng. sebaceous gland; Lat. sebum iç yağı), deride yağlı salgı üreten bezdir.
Etimoloji
Latince sebum (iç yağı) sözcüğünden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Bezler, kıl köküne açılarak onunla birlikte pilosebase birimi oluşturur; ürettikleri sebum deri yüzeyini kaplar, su kaybını azaltır ve antimikrobiyal etki gösterir.[1] Yoğunlukları bölgeye göre değişir; yüz, saçlı deri, göğüs orta hattı ve sırt üst bölümünde en fazladır, avuç içi ve ayak tabanında ise bulunmaz. Bu dağılım, seboreik dermatit ve aknenin niçin belirli bölgelerde yerleştiğini açıklar.
Bezlerin etkinliği androjenlerle düzenlenir; bu bağımlılık, klinik tabloların zamanlamasını belirler. Yenidoğanda anneden geçen hormonlar nedeniyle bezler etkindir ve süt çocuğu aknesi ile beşik kabuğu görülür; sonra sessizleşir ve ergenlikte yeniden etkinleşir. Bu nedenle akne ergenlikte başlar. Kadınlarda ani başlayan ağır akne ile birlikte kıllanma artışı ve adet düzensizliği bulunması, androjen fazlalığını düşündürmeli ve araştırılmalıdır.
Bezlerle ilişkili hastalıklar geniş bir yelpaze oluşturur. Aknede birimin tıkanması ve iltihaplanması söz konusudur; sebum üretiminin artması sürecin bileşenlerinden biridir ve izotretinoin bezleri küçülterek etki gösterir. Seboreik dermatitte, sebumdan zengin bölgelerde yaşayan mayalara karşı gelişen yanıt rol oynar; Parkinson hastalığında ve HIV enfeksiyonunda belirgin biçimde artması, tanısal ipucu oluşturabilir. Sebase hiperplazi, yaşlılarda yüzde ortası çukur sarımsı papüller biçiminde görülür ve bazal hücreli karsinomla karışabilir.
Klinik uygulamada sık karşılaşılan bir yanlış, deri temizliğinin sebum üretimini azaltacağı inancıdır; sert temizlik ve sık yıkama deri engelini bozar, tahrişi ve iltihabı artırır. Bir başka nokta, halk arasında yağ bezi kisti denen lezyonların çoğunun aslında epidermal kist olmasıdır; bu ayrım tedaviyi değiştirmez ancak adlandırmada dikkat gerektirir. Kistin çıkarılmasında kapsülün tümüyle alınması zorunludur; kalan kapsül yinelemeye yol açar. İltihaplanmış kistte önce drenaj yapılır, çıkarım iltihap gerileyince planlanır.
Eş anlamlılar
- Yağ bezi
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Bolognia JL ve ark., Dermatology, 4. baskı, 2018.