Sevofluran
Sevofluran (İng. sevoflurane), havayolunu iritasyona uğratmayan kokusu ve orta düzeydeki çözünürlüğü nedeniyle inhalasyonla anestezi indüksiyonuna uygun halojenli uçucu anesteziktir. Günümüzde en yaygın kullanılan uçucu ajanlardandır.
Etimoloji
Ad, molekülün flor bakımından zengin yapısını belirten "-fluran" ekiyle kurulmuştur.
Klinik bağlam
Ajanın ayırt edici özelliği, keskin olmayan kokusu ve düşük iritan etkisidir; bu sayede maskeyle indüksiyon sırasında öksürük, nefes tutma ve laringospazm yaratmaz. Bu özellik onu çocuk anestezisinde ve damar yolu açılamayan ya da zor havayolu öngörülen erişkinlerde tercih edilen ajan haline getirmiştir. Kan/gaz partisyon katsayısı orta düzeydedir; etki başlangıcı ve uyanma hızlıdır, ancak desfluran kadar değil.[1]
Diğer uçucu ajanlarla ortak özellikleri arasında doza bağlı kan basıncı düşüşü — ağırlıklı olarak damar direncinin azalmasıyla —, solunum baskılanması, bronkodilatasyon, nondepolarizan nöromüsküler blokerlerin etkisini güçlendirme ve serebral damarları genişleterek intrakraniyal basınçı artırma sayılır. Bronkodilatatör etkisi, astımlı hastalarda ve dirençli bronkospazmda değerlidir.
Kimyasal davranışına bağlı iki özgül konu vardır. Birincisi, güçlü baz içeren karbondioksit absorbanı ile temasında nefrotoksik olabileceği bildirilen Bileşik A'nın oluşmasıdır; bu nedenle geçmişte belirli bir taze gaz akımının altına inilmemesi önerilmiştir. Günümüzde klinik böbrek hasarı bildirilmemiş olması ve baz içermeyen absorbanların yaygınlaşması nedeniyle bu kısıt daha az vurgulanmakla birlikte, uygulama alışkanlıkları merkezden merkeze değişir. İkincisi ve daha tehlikelisi, kurumuş absorbanla girdiği şiddetli ekzotermik tepkimedir; absorban kabında aşırı ısınmaya, erimeye ve yangına yol açan olgular bildirilmiştir. Bu risk, cihazın kullanılmadığı sürelerde taze gaz akımının kapatılmasıyla büyük ölçüde önlenir.
Metabolizması sırasında inorganik florür açığa çıkar; bu, kuramsal olarak böbrek toksisitesi endişesi yaratmış ancak klinik olarak anlamlı bulunmamıştır. Buna karşılık ajan, malign hipertermi tetikleyicisidir; yatkınlığı bilinen hastalarda kullanılmaz ve bu hastalarda anestezi cihazının uçucu ajan kalıntılarından arındırılması gerekir.
Çocuk anestezisinde bilinen bir sorun, uyanma döneminde ortaya çıkan ajitasyondur. Özellikle okul öncesi yaş grubunda görülür; ağrıdan bağımsız olabilir ve kendiliğinden geriler, ancak yaralanma riski nedeniyle yönetim gerektirir. Yeterli analjezi, sakin bir uyanma ortamı ve gerektiğinde küçük dozda ek ajan uygulanması yaklaşım seçeneklerindendir.
Çevresel etki, günümüzde ajan seçimini belirleyen ölçütlerden biri haline gelmiştir. Uçucu anestezikler güçlü sera gazlarıdır; sevofluranın küresel ısınma potansiyeli desflurandan belirgin biçimde düşüktür ve bu, kullanım tercihlerini etkilemektedir. Salınımın azaltılmasında düşük akım anestezi uygulaması en etkili yöntemdir.[2]
Klinik tuzakların başında, vaporizatör ayarının hastanın gerçek derinliğiyle eşitlenmesi gelir; asıl ölçüt gaz analizörüyle ölçülen soluk sonu derişim ve buna dayanan minimum alveolar konsantrasyon değeridir. Bir diğeri, inhalasyon indüksiyonu sırasında derinliğin hızla artmasına bağlı hipotansiyon ve bradikardinin öngörülmemesidir — özellikle çocuklarda bu geçiş yakından izlenmelidir. Ayrıca ajanın analjezik etkisinin sınırlı olduğu ve ameliyat sonrası ağrı planlamasının ayrıca yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
Eş anlamlılar
- Sevorane
- Ultane