Üfürüm

Üfürüm (İng. murmur), kalpte ya da damarlarda türbülanslı kan akımının oluşturduğu sestir.

Etimoloji

Türkçe "üflemek" kökünden türemiştir; Latince karşılığı murmurdur.

Ses, akımın düz seyrini yitirip girdaplı hâle gelmesiyle oluşur; darlık, yetmezlik ve artmış akım hızı bu duruma yol açar.^[1]

Değerlendirmede zamanlama, yeri, yayılımı, şiddeti ve niteliği tanımlanır.

Zamanlama en belirleyici özelliktir; sistolik ve diyastolik olarak ayrılır.

Bu ayrım, klinik açıdan son derece önemlidir.

Sistolik üfürümler masum olabilir; diyastolik üfürümler ise daima patolojiktir.

Bu kural, hangi hastanın ileri incelemeye yönlendirileceğini belirler ve atlanmamalıdır.

Sürekli üfürümler de her zaman anlamlıdır; açık ductus arteriosus bunun tipik örneğidir.

Masum üfürümler çocuklarda sıktır; yumuşak, kısa, sistolik ve konumla değişkendir.

Bu üfürümlere yakınma, büyüme geriliği ya da anormal bulgu eşlik etmez.

Ateş, kansızlık, gebelik ve hipertiroidi gibi akımın arttığı durumlarda geçici üfürüm duyulur.

Bu üfürümler, altta yatan durum düzeltildiğinde kaybolur; bu ayrım gereksiz incelemeyi önler.

Manevralar, ayırıcı tanıda güçlü bir araçtır ve yatak başında uygulanabilir.

Soluk alma sırasında sağ kalp üfürümleri artar; bu, sağ ve sol kalp kaynaklarını ayırt eder.

Ayağa kalkma ve valsalva manevrası, kalbe dönen kanı azaltır.

Bu koşulda çoğu üfürüm azalırken, hipertrofik kardiyomiyopati üfürümü artar.

Bu ters yanıt, tanısal değeri yüksek bir bulgudur ve genç sporcularda ani ölüm riskini taşıyan hastalığı düşündürür.

Çömelme ise tersi etkiyi yapar; üfürüm azalır.

Aort darlığı üfürümü boyuna yayılır; nabız geç ve zayıf yükselir.

Mitral yetmezlik üfürümü koltuk altına yayılır ve tüm sistol boyunca sürer.

Ateşle birlikte yeni ortaya çıkan üfürüm, endokardit açısından değerlendirilmelidir; bu birliktelik uyarıcıdır.

Ekokardiyografi, üfürümün nedenini ve ağırlığını kesin biçimde ortaya koyar.

Ancak her üfürüm için inceleme gerekmez; klinik değerlendirme seçici davranmayı sağlar.

Üfürümün şiddeti, hastalığın ağırlığını her zaman yansıtmaz; ileri darlıkta ses azalabilir.