Dışkı tutamama
Dışkı tutamama (İng. fecal incontinence), dışkı ya da gazın istem dışı olarak kaçırılmasıdır.
Etimoloji
Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; Latince karşılığı incontinentia alvidir.
Klinik bağlam
Kontinans, birden çok yapının uyumlu çalışmasına dayanır; bu nedenle tek bir bozukluk her zaman yeterli değildir.[1]
Bu yapılar iç ve dış kapatıcı kaslar, pelvik taban kasları, rektum duyusu ve dışkı kıvamıdır.
Bu çerçeve, tedavinin neden çok yönlü olması gerektiğini açıklar.
İç kapatıcı kas istem dışı çalışır ve dinlenme basıncını sağlar; hasarı pasif kaçırmaya yol açar.
Dış kapatıcı kas istemlidir; hasarı sıkışma tipi kaçırmaya neden olur.
Bu ayrım, öyküyle büyük ölçüde yapılabilir ve tedaviyi yönlendirir.
En sık neden doğum travmasıdır; kapatıcı kas lifleri yırtılabilir.
Ancak belirtiler yıllar sonra ortaya çıkabilir; menopozla birlikte doku desteğinin azalması tabloyu görünür kılar.
Bu gecikme, doğumla bağlantının kurulamamasına yol açar.
Diğer nedenler makat cerrahisi, omurilik lezyonları, diyabetik nöropati ve multipl sklerozdur.
Yaşlıda en sık gözden kaçan neden, dışkı tıkacıdır.
Bu durumda sert dışkı kitlesinin çevresinden sıvı dışkı sızar; tablo ishal sanılır.
Bu tuzak son derece önemlidir; ishal tedavisi verilmesi durumu kötüleştirir.
Doğru yaklaşım, tıkacın boşaltılması ve ardından düzenli bağırsak programıdır.
Bu nedenle her hastada makat muayenesi yapılmalıdır; bu basit inceleme tanıyı çoğu kez verir.
Dışkı kıvamı, en kolay düzeltilebilen etkendir.
Sulu dışkının tutulması, katı dışkıya göre çok daha güçtür.
Bu nedenle lif desteği ve kıvam düzenleyici ilaçlar, temel tedavi basamağını oluşturur.
Hastalar bu yakınmayı utanç nedeniyle dile getirmez; bu durum tanı gecikmesinin başlıca nedenidir.
Bu nedenle risk gruplarında doğrudan sorulması gerekir.
Değerlendirmede anorektal manometri ve endoanal ultrason kullanılır.
Manometri kas basınçlarını, ultrason ise kas bütünlüğündeki kopuklukları gösterir.
Tedavide biyogeri bildirim eşliğinde pelvik taban eğitimi etkilidir.
Cerrahi onarım, belirgin kas kopukluğu bulunan seçilmiş hastalarda uygulanır.
Sakral sinir uyarımı, dirençli olgularda kullanılan etkili bir yöntemdir.
Eş anlamlılar
- Fekal inkontinans
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Feldman M ve ark. (ed.), Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease, 11. baskı, 2021.