Abdüksiyon

Abdüksiyon (İng. abduction; Lat. abducere uzaklaştırmak), bir uzvun gövdenin orta hattından uzaklaştırılması hareketidir.

Etimoloji

Latince ab (uzağa) ve ducere (götürmek) sözcüklerinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Hareket, karşıtı olan addüksiyonla birlikte tanımlanır; addüksiyonda uzuv orta hatta yaklaştırılır. Tanım, gövde için orta hatta, el ve ayak için ise parmakların kendi eksenine göre yapılır; bu ayrıntı, el cerrahisi ve nörolojik muayenede önemlidir. Hareketin ölçülmesi, eklem açıklığının değerlendirilmesinin standart bileşenidir ve izlemde sayısal karşılaştırma sağlar.

Omuzda bu hareket, kas ve sinir hasarlarının değerlendirilmesinde belirleyicidir. İlk derecelerde deltoid kasından çok supraspinatus kası görev alır; bu nedenle hareketin başlangıcındaki güçsüzlük rotator manşet yırtığını düşündürür. Deltoid kasını uyaran aksiller sinir, omuz çıkığı ve kol kemiği boyun kırıklarında zedelenir; bu nedenle omuz yaralanmasında bu sinirin işlevi ve omuz dış yüzündeki duyu mutlaka değerlendirilmelidir. Bu adımın atlanması, kalıcı işlev kaybının geç fark edilmesine yol açar. Ağrılı ark bulgusu, hareketin belirli bir açı aralığında ağrı vermesidir ve sıkışma sendromunu gösterir.

Kalçada abdüksiyon, yürüyüş biçimini doğrudan belirler. Bu hareketi sağlayan kaslar, tek ayak üzerinde durulduğunda leğeni yatay tutar. Bu kasların güçsüzlüğünde ya da onları uyaran üst gluteal sinirin hasarında leğen karşı tarafa düşer; buna Trendelenburg bulgusu denir ve muayenede kolayca gösterilir. Bu bulgu, kalça protezi cerrahisi sonrası ve kalça hastalıklarında aranmalıdır. Yenidoğanda kalça abdüksiyonunun kısıtlı olması, gelişimsel kalça displazisinin en değerli işaretlerinden biridir; erken tanı basit tedaviyle sonuç verirken, gecikme cerrahi gerektirir.

Terim, göz hareketlerinde de kullanılır: gözün dışa bakması bu hareketle tanımlanır ve altıncı kafa çifti tarafından sağlanır. Bu sinirin felcinde göz dışa bakamaz ve yanlara bakışta çift görme ortaya çıkar. Sinirin kafa tabanındaki uzun seyri nedeniyle kafa içi basınç artışında ilk etkilenen sinirlerden biridir; bu nedenle izole altıncı sinir felci, lezyonun yerini göstermeyen yanıltıcı bir bulgu olarak kabul edilir ve kafa içi basınç değerlendirmesi gerektirir.

Eş anlamlılar

• Uzaklaştırma

İlgili terimler

• Addüksiyon
• Eklem
• Kalça
• Kafa çiftleri
• Sinir