Akciğer tümörü

Akciğer tümörü (İng. lung tumor), akciğer dokusunda gelişen iyi ya da kötü huylu kitlesel oluşumların ortak adıdır.

Etimoloji

Latince tumor (şişlik) sözcüğünden türetilmiştir.

Klinik bağlam

Terim, kötü huylu tümörlerin yanı sıra iyi huylu ve orta derecede kötü huylu lezyonları da kapsar; bu nedenle kanserle eşanlamlı kullanılması yanlıştır. İyi huylu grubun en sık örneği hamartomdur; yağ ve kıkırdak dokusu içeren, düzgün sınırlı, patlamış mısır görünümünde kireçlenme gösteren bir lezyondur ve bu görüntü tanı koydurucudur. Karsinoid tümörler nöroendokrin kökenlidir, tipik biçimleri yavaş seyreder; bronş içine büyüdüklerinde yineleyen aynı bölgede pnömoni ve tıkanmaya bağlı bulgularla ortaya çıkar. Akciğere en sık yerleşen kötü huylu tümörler ise başka organlardan yayılan metastazlardır.

Rastlantısal saptanan tek akciğer nodülü, günlük uygulamanın en sık karşılaşılan sorunudur ve yaklaşımı belirlenmiş bir konudur. Değerlendirme, nodülün boyutuna, kenar özelliklerine, dansitesine ve hastanın risk düzeyine dayanır. Düzgün sınırlı, tam kireçlenmiş ve iki yıldan uzun süredir büyümeyen lezyonlar iyi huyludur. Buna karşın düzensiz kenarlı, ışınsal uzantılı, buzlu cam yoğunluğunda ve büyüyen nodüller kuşkuludur. Yaş, sigara öyküsü ve kanser öyküsü karar sürecine katılır; sonuç, izlem, pozitron emisyon tomografisi ya da doku örneklemesi biçiminde belirlenir.

Ayırıcı tanıda enfeksiyon ve iltihabi nedenler önemli yer tutar. Tüberküloma, mantar enfeksiyonları, kist hidatik ve romatoid nodüller kanseri taklit edebilir; ülkemizde tüberküloz ve kist hidatik sıklığı nedeniyle bu olasılıklar özellikle akılda tutulmalıdır. Öykü, seyahat ve hayvan teması, bağışıklık durumu ve eşlik eden sistemik hastalıkların sorgulanması ayrımda belirleyicidir. Tanı belirsizliğinde deneme amaçlı antibiyotik tedavisinin uzatılması, kötü huylu lezyonların tanısını geciktiren sık bir hatadır.

Değerlendirmede eski görüntülerin bulunup karşılaştırılması, yapılabilecek en yüksek getirili ve en ucuz adımdır; lezyonun uzun süredir değişmediğinin gösterilmesi çoğu kez ileri incelemeyi gereksiz kılar. Doku tanısı bronkoskopi, transtorasik iğne biyopsisi ya da cerrahi ile elde edilir; yöntem seçimi lezyonun yerine bağlıdır. Tedavi tümörün türüne göre belirlenir; iyi huylu lezyonlar çoğunlukla izlenir, karsinoid tümörlerde cerrahi iyileştiricidir, kötü huylu tümörlerde ise evreye göre cerrahi, ışın tedavisi ve sistemik tedavi uygulanır.

Eş anlamlılar

• Akciğer kitlesi

İlgili terimler

• Akciğer kanseri
• Akciğer nodülü
• Metastaz
• Bronkoskopi
• Biyopsi