Vitiligo
Vitiligo (İng. vitiligo), melanositlerin kaybı sonucu deride keskin sınırlı beyaz alanlarla giden otoimmün hastalıktır.
Etimoloji
Latince vitium (kusur) sözcüğünden türetildiği kabul edilir.
Klinik bağlam
Hastalıkta pigment üreten melanositler bağışıklık aracılı bir süreçle yok olur; bu, üretim bozukluğuyla giden albinizmden temel farkıdır.[1] Lezyonlar keskin sınırlı, süt beyazı renkte ve genellikle simetriktir; el sırtı, parmaklar, yüz açıklıkları çevresi, koltuk altı, kasık ve üreme organları çevresinde yerleşir. Sürtünme ve travma bölgelerinde yeni lezyon çıkması Köbner olgusu olarak adlandırılır ve tanısal değer taşır. Etkilenen alanlardaki kıllar da beyazlaşabilir; bu, kıl kökündeki melanosit rezervinin kaybını gösterir ve tedaviye yanıtın daha güç olacağını düşündürür.
Ayırıcı tanıda pigment kaybıyla giden diğer tablolar yer alır ve ayrım tedaviyi belirler. Pitriyazis alba ile iltihap sonrası renk açılmasında kayıp kısmidir, sınırlar belirsizdir ve zamanla düzelir; tinea versikolorda ince pullanma bulunur ve mikroskopik incelemeyle ayırt edilir. Kimyasal maddelere bağlı renk kaybı, maruziyet öyküsüyle tanınır. Wood ışığı altında lezyonların belirginleşmesi, açık tenli kişilerde tanıyı kolaylaştırır ve yayılımın belirlenmesini sağlar.
Hastalığın otoimmün doğası, eşlik eden tabloların araştırılmasını gerektirir. Tiroid hastalıkları en sık birlikteliktir ve tiroid işlevlerinin taranması önerilir; tip 1 diyabet, pernisiyöz anemi, Addison hastalığı, alopesi areata ve çölyak hastalığı da bildirilmiştir. Bu nedenle tanı konduğunda değerlendirme deriyle sınırlı kalmamalıdır. Aile öyküsü hastaların bir bölümünde bulunur.
Klinik açıdan en önemli iki nokta korunma ve ruhsal etkidir. Pigmentsiz alanlar güneş hasarına açıktır; güneş yanığı kolay gelişir ve düzenli koruma zorunludur. Tedavide topikal kortikosteroidler, kalsinörin engelleyicileri ve dar bant UVB fototerapisi kullanılır; yüz ve gövde lezyonları uçlara göre daha iyi yanıt verir. Son yıllarda JAK yolağını hedefleyen tedaviler kullanıma girmiştir. Hastalığın görünürlüğü nedeniyle damgalanma, kaygı ve depresyon sıktır; bu boyutun ele alınması tedavinin ayrılmaz parçasıdır.
Eş anlamlılar
- Ala hastalığı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Bolognia JL ve ark., Dermatology, 4. baskı, 2018.