Adet arası ağrı

Adet arası ağrı (İng. mittelschmerz), yumurtlama sırasında ortaya çıkan, döngünün ortasına denk gelen karın ağrısıdır.

Etimoloji

Almanca Mittel (orta) ve Schmerz (ağrı) sözcüklerinden oluşan mittelschmerz terimi yaygın olarak kullanılır.

Klinik bağlam

Ağrı, olgunlaşan folikülün yumurtalık zarını germesi ve yırtılma sırasında az miktarda kan ile foliküler sıvının karın zarını uyarmasına bağlıdır. Bu düzenek, ağrının neden tek taraflı olduğunu ve neden her döngüde taraf değiştirebildiğini açıklar. Zamanlama tanısal açıdan belirleyicidir: yakınma, adet döngüsünün ortasına denk gelir ve bir sonraki kanamaya yaklaşık iki hafta kalmışken ortaya çıkar. Süre genellikle saatlerle sınırlıdır ve nadiren birkaç günü aşar.

Klinik tablo tipik olarak keskin ya da kramp tarzında, alt karnın bir yanında hissedilen ağrıdır; hafif lekelenme eşlik edebilir. Muayenede belirgin hassasiyet bulunmaz, ateş ve iltihap belirteçlerinde artış görülmez. Bu özellikler, tabloyu cerrahi acil durumlardan ayıran temel bulgulardır. Yakınmanın döngüsel olarak yinelemesi ve her seferinde aynı örüntüyü izlemesi, tanıyı güçlü biçimde destekler; bu nedenle ayrıntılı adet öyküsü, ileri incelemelerden daha bilgilendiricidir.

En kritik nokta, tanının dışlama yoluyla konmasıdır. Sağ alt karın ağrısı apandisit ile karışabilir; ateş, iştahsızlık, ağrının göç etmesi ve lökosit artışı bu tanıyı düşündürür. Doğurganlık çağındaki her kadında dış gebelik dışlanmalıdır; bu nedenle gebelik testi zorunludur ve atlanması ciddi bir hatadır. Yumurtalık kist rüptürü ve torsiyon da benzer tablo yaratır; torsiyonda ağrı çok daha şiddetlidir, kusma eşlik eder ve acil cerrahi gerektirir. Doppler incelemesinde akımın korunmuş görülmesi torsiyonu dışlamaz; bu tuzak organ kaybına yol açar. Pelvik iltihabi hastalıkta ise ateş, akıntı ve iki taraflı hassasiyet bulunur.

Tanı doğrulandığında tedavi büyük ölçüde güven vermeye ve basit ağrı yönetimine dayanır; sıcak uygulama ve nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar etkilidir. Yakınması ağır ve yineleyen hastalarda yumurtlamayı baskılayan hormonal yöntemler kullanılabilir ve bu tedavi ağrıyı tümüyle ortadan kaldırır. Ağrının döngüdeki zamanlaması ayrıca doğurganlığın değerlendirilmesinde yol gösterici bir bilgi olarak da kullanılır.

Eş anlamlılar

• Mittelschmerz
• Yumurtlama ağrısı

İlgili terimler

• Adet
• Yumurtalık
• Karın ağrısı
• Apandisit
• Dış gebelik