Albüminüri
Albüminüri (İng. albuminuria), idrarda albümin atılımının artmasıdır.
Etimoloji
Albümin sözcüğü ile Yunanca ouron (idrar) sözcüğünün birleşimidir.
Klinik bağlam
Sağlıklı böbrekte, glomerül engeli albüminin süzülmesini büyük ölçüde engeller. Bu engelin bozulması, idrarda albümin görülmesine yol açar.[1]
Ölçüm, tek idrar örneğinde albümin-kreatinin oranıyla yapılır; bu yöntem, yirmi dört saatlik idrar toplamaya göre pratik ve güvenilirdir.
Düzeye göre orta ve ileri düzeyde artış olarak sınıflandırılır. Eski adlandırmadaki mikroalbüminüri terimi terk edilmiştir; küçük bir albümin türü olmadığı, yalnızca düşük düzeyde atılım anlamına geldiği vurgulanır.
Klinik önemi iki yönlüdür. Birincisi, böbrek hastalığının en erken göstergesi olmasıdır; diyabetik nefropatide yapısal hasarın erken evresinde saptanır.
İkincisi ve daha az bilineni, kalp damar riskinin bağımsız göstergesi olmasıdır. Albüminüri, yaygın endotel işlev bozukluğunu yansıtır; bu nedenle böbrek işlevi normal olsa bile risk artışını gösterir.
Bu bilgi, tarama gerekçesini oluşturur. Diyabet ve hipertansiyon hastalarında düzenli ölçüm önerilir; erken saptama, tedaviyi değiştirir ve ilerlemeyi yavaşlatır.
Kronik böbrek hastalığı sınıflandırmasında, süzme hızının yanı sıra albüminüri düzeyi de kullanılır; iki ölçüt birlikte gidişi belirler.
Geçici artış nedenleri bilinmelidir: ateş, ağır egzersiz, üriner enfeksiyon, kalp yetmezliği, denetimsiz kan şekeri ve yüksek kan basıncı. Bu nedenle tek bir yüksek ölçüm tanı koydurmaz; belirli aralıklarla yinelenerek doğrulanmalıdır.
Ortostatik proteinüri, gençlerde ayakta iken görülen ve yatarken kaybolan iyi huylu bir durumdur; ayrımı sabah ilk idrar örneğiyle yapılır.
Nefrotik düzeyde protein kaybı, ödem, hipoalbüminemi ve lipid yüksekliğiyle birlikte nefrotik sendromu tanımlar ve ileri değerlendirme gerektirir.
Tedavide renin-anjiyotensin sistemi engelleyicileri temel ilaçlardır; albüminüriyi azaltır ve böbrek hastalığının ilerlemesini yavaşlatırlar.
Sodyum-glukoz kotransporter 2 inhibitörü grubu ilaçlar, albüminüriyi azaltır ve böbrek koruması sağlar; bu etki diyabeti olmayan hastalarda da gösterilmiştir.
Kan basıncı ve kan şekeri denetimi, tuz kısıtlaması ve sigaranın bırakılması tamamlayıcı önlemlerdir.
İlaç başlangıcında kreatinin değerinde küçük bir yükselme beklenebilir; bu, ilerleyici hasar değil, glomerül içi basıncın azalmasının göstergesidir ve tedavinin kesilmesini gerektirmez. Bu ayrımın bilinmemesi, koruyucu tedavinin gereksiz yere kesilmesine yol açar.
Eş anlamlılar
- İdrarda albümin
- Proteinüri
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Yu ASL ve ark. (ed.), Brenner and Rector's The Kidney, 11. baskı, 2020.