Boyun
Boyun (İng. neck; Lat. cervix), başı gövdeye bağlayan, yaşamsal damar, sinir ve solunum yapılarını barındıran vücut bölgesidir.
Etimoloji
Türkçe kökenli bir sözcüktür; tıp dilinde Latince cervix ve buna bağlı servikal sıfatı kullanılır.
Klinik bağlam
Bölge, sternokleidomastoid kasıyla ön ve arka üçgenlere ayrılır; bu ayrım muayene ve cerrahi yaklaşımın çerçevesini oluşturur.[1] Karotis arterleri, juguler venler, vagus siniri, soluk borusu, yemek borusu, tiroid bezi ve brakiyal pleksus bu dar alanda yer alır. Yapıların fasya tabakalarıyla oluşturduğu boşluklar, enfeksiyonların yayılım yollarını belirler; derin boyun enfeksiyonları bu boşluklar boyunca göğüs boşluğuna ilerleyebilir ve mediastinite yol açar.
Boyunda kitle, en sık karşılaşılan yakınmalardandır ve yaklaşım yaşa göre belirlenir. Çocuklarda ve genç erişkinlerde nedenler çoğunlukla iltihabidir; doğumsal kistler de bu grupta yer alır. Kırk yaş üzerinde ise yan taraftaki sert ve ağrısız bir kitle, aksi kanıtlanana dek metastatik kabul edilmelidir; birincil odak baş boyun bölgesinde aranır. Bu grupta ilk yapılacak işlem ince iğne aspirasyon biyopsisidir; açık biyopsi ileride yapılacak cerrahiyi ve ışın tedavisini güçleştirdiğinden ilk adım olarak seçilmez. Bu kural, onkolojik yaklaşımın temelidir.
Bölgeyi ilgilendiren acil tablolar bilinmelidir. Derin boyun apselerinde ateş, ağzın açılamaması, yutma güçlüğü, boğuk ses ve boyunda sertleşme hava yolu tehdidini gösterir. Karotis arter diseksiyonu, boyun travması ya da ani hareket sonrası tek taraflı boyun ve baş ağrısı ile göz kapağı düşüklüğü biçiminde ortaya çıkar ve inme riski taşır. Menenjitte ense sertliği aranır; ancak bu bulgunun bebeklerde ve yaşlılarda bulunmayabileceği unutulmamalıdır.
Boyun ağrısı ayrı bir başlıktır ve çoğu olguda mekaniktir; iyi seyirlidir ve etkinliğin sürdürülmesi önerilir. Buna karşın uyarıcı bulgular ayrımı gerektirir: kola yayılan ağrı ve güçsüzlük sinir kökü basısını, yürüme bozukluğu ve el becerisinde kayıp servikal miyelopatiyi düşündürür. Ateş, kilo kaybı, gece ağrısı, travma öyküsü ve kanser öyküsü ileri inceleme gerektirir. Ayrıca romatoid artritli hastalarda üst boyun omurlarında kararsızlık gelişebileceğinden, ameliyat ve entübasyon öncesi değerlendirme yapılmalıdır.
Eş anlamlılar
- Servikal bölge
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Standring S (ed.), Gray's Anatomy, 42. baskı, 2021.