Gebelik haftası

Gebelik haftası (İng. gestational age), gebeliğin süresini belirtmek için kullanılan ve son adet tarihinin ilk gününden başlayarak hesaplanan zaman ölçüsüdür.

Etimoloji

Türkçe tanımlayıcı bir terimdir; tıp dilinde gestasyonel yaş olarak geçer.

Klinik bağlam

Hesaplama, döllenme tarihinden değil son adetin ilk gününden başlar; bu nedenle gebelik yaşı, gerçek embriyonik yaştan yaklaşık iki hafta fazladır. Bu ayrımın bilinmesi zorunludur, çünkü embriyoloji kitaplarında kullanılan döllenme yaşı ile klinikte kullanılan gebelik haftası birbirine karıştırıldığında iki haftalık sistematik hata oluşur. Beklenen doğum tarihi, son adet tarihine dayanan standart yöntemle hesaplanır.

Doğruluk, tüm gebelik izleminin temelidir. Adet düzensizliği, emzirme dönemi, doğum kontrol hapının yakın zamanda bırakılmış olması ve tarihin anımsanmaması hesaplamayı güvenilmez kılar. Bu nedenle ilk üç aylık dönemde yapılan ultrasonografik ölçüm, en güvenilir yöntemdir; baş-popo mesafesi ölçümü bu dönemde birkaç günlük hata payıyla sonuç verir. İlerleyen haftalarda fetüsler arasındaki büyüme farkları arttığından ultrasonografinin doğruluğu azalır; bu nedenle erken dönemde belirlenen tarih sonradan değiştirilmez.

Doğru belirlenmesi, birçok klinik kararı doğrudan etkiler. Tarama testlerinin yorumlanması gebelik haftasına dayanır; yanlış hesaplanan hafta, tarama sonuçlarının yanlış değerlendirilmesinin en sık nedenidir. Doğumun erken mi zamanında mı olduğunun belirlenmesi, akciğer olgunlaşması için kortikosteroid verilme kararı, erken doğum eyleminin durdurulması ve doğumun indüklenmesi zamanlaması bu ölçüye bağlıdır. Fetal büyüme değerlendirmesi de haftaya göre yapılır.

Sınıflandırma da bu ölçüye dayanır: otuz yedi haftadan önce doğan bebekler erken doğmuş, kırk bir haftadan sonra doğanlar ise gecikmiş kabul edilir. Yaşayabilirlik sınırı, bakım olanaklarına göre değişmekle birlikte belirli bir hafta aralığında tartışılır ve bu, doğum öncesi danışmanlıkta belirleyicidir. Yenidoğan döneminde erken doğan bebeklerin gelişimi değerlendirilirken düzeltilmiş yaş kullanılır; bu yapılmadığında gelişim geriliği tanısı yanlışlıkla konur.

Eş anlamlılar

• Gestasyonel yaş

İlgili terimler

• Gebe
• Erken doğum
• Ultrason
• Doğum
• Amniyosentez