Kas gücü
Kas gücü (İng. muscle strength), bir kasın ya da kas grubunun oluşturabildiği kasılma kuvvetidir.
Etimoloji
Türkçe "kas" ve "güç" sözcüklerinin birleşimidir.
Klinik bağlam
Değerlendirme, nörolojik muayenenin temel bileşenidir ve standart bir ölçekle yapılır.[1]
Yaygın kullanılan ölçek sıfırdan beşe kadar derecelendirilir; sıfır hiç kasılma olmamasını, beş normal gücü gösterir.
Yerçekimine karşı hareketin başarılıp başarılamaması, ölçeğin ortasındaki kritik eşiktir; bu ayrım, güçsüzlüğün derecesini belirler.
Ölçeğin sınırlılığı bilinmelidir: üst derecelerde duyarlılığı düşüktür ve hafif kayıplar gözden kaçar. Bu nedenle karşı tarafla karşılaştırma yapılır.
Güçsüzlüğün dağılımı, nedenin yerini gösterir; bu, alanın en yol gösterici ilkesidir.
Gövdeye yakın kaslarda simetrik güçsüzlük kas hastalıklarını; uçlarda ve eldiven-çorap dağılımında güçsüzlük periferik nöropatiyi düşündürür.
Tek yanlı güçsüzlük merkezi sinir sistemi lezyonunu; belirli bir sinir ya da kök alanına uyan güçsüzlük ise o yapının sıkışmasını gösterir.
Merkezi ve çevresel kökenli güçsüzlük ayrımı, eşlik eden bulgularla yapılır. Merkezi lezyonlarda kas tonusu ve refleksler artmıştır.
Çevresel lezyonlarda ise tonus ve refleksler azalmış, kas erimesi ve seğirmeler belirgindir.
Ancak akut merkezi lezyonun ilk saatlerinde refleksler azalmış olabilir; bu geçici durum yanlış yorumlanabilir ve önemli bir tuzaktır.
Yorulmayla artan güçsüzlük, sinir-kas kavşağı hastalığını akla getirir; miyastenia graviste göz kapağı düşmesi ve çift görme gün içinde artar.
Yükselen tarzda ilerleyen simetrik güçsüzlük ve reflekslerin kaybı, Guillain-Barré sendromunu düşündürür ve solunum izlemi gerektirir.
Bu tabloda oksijen düzeyinin düşmesi geç bir bulgudur; solunum yetmezliği ancak solunum kaslarının gücü ölçülerek erken yakalanır.
Yoğun bakımda edinilmiş güçsüzlük, uzun süreli yatış ve ağır hastalık sonrası gelişir; ayılmayı ve makineden ayrılmayı geciktirir.
Erken hareketlendirme, bu tablonun önlenmesinde en etkili yaklaşımdır.
Elektrolit bozuklukları hızla düzelen güçsüzlük yapar; hipokalemi ve hipofosfatemi araştırılmalıdır.
İlaçlar da sık nedendir; kortikosteroidler, statinler ve bazı antibiyotikler kas gücünü etkiler.
Nesnel ölçüm için el dinamometresi kullanılabilir; kavrama gücü, genel sağlık ve sonuçların öngörülmesinde değerli bir göstergedir.
Yaşla birlikte kas kütlesi ve gücünün azalması sarkopeni olarak adlandırılır ve düşme riskini artırır.
Eş anlamlılar
- Kas kuvveti
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Ropper AH ve ark., Adams and Victor's Principles of Neurology, 12. baskı, 2023.