Klaritromisin
Klaritromisin (İng. clarithromycin), makrolid grubundan bir antibiyotiktir.
Etimoloji
Eritromisin türevi olan bileşiğin kimyasal yapısından türetilmiş uluslararası ortak addır.
Klinik bağlam
İlaç, bakteri ribozomunun büyük alt birimine bağlanarak protein sentezini engeller; genellikle bakteriyostatik etkilidir.[1]
Etki alanı gram pozitif bakterileri, atipik etkenleri ve bazı mikobakterileri kapsar.
Atipik etkenlere karşı etkinliği, toplum kökenli pnömoni tedavisinde kullanımını açıklar; Mycoplasma, Chlamydia ve Legionella bu grubun başında gelir.
Bu etkenler hücre duvarına etkili antibiyotiklere yanıt vermez; bu nedenle makrolidler tedavide yerini korur.
Helicobacter pylori eradikasyon şemalarının önemli bir bileşenidir; ancak direnç oranları bölgeye göre artmıştır.
Bu direnç nedeniyle, yüksek dirençli bölgelerde ilacın yer aldığı üçlü tedaviler ilk seçenek olmaktan çıkmıştır. Bu, alanda önemli bir değişikliktir.
Mikobakteri enfeksiyonlarında, özellikle tüberküloz dışı türlerde temel ilaçlardandır.
İlacın en kritik özelliği antibakteriyel etkisi değil, ilaç etkileşimleridir. Sitokrom P450 sisteminin belirli bir enzimini güçlü biçimde engeller.
Bu nedenle birlikte kullanılan birçok ilacın kan düzeyi yükselir; bu etkileşim, ciddi zararların kaynağıdır.
Statinlerle birlikte kullanımı kas hasarı riskini artırır; bazı statinlerin tedavi süresince kesilmesi önerilir.
Varfarin ile birlikte kullanımı kanama riskini yükseltir; kolşisin ile birlikte kullanımı ağır toksisiteye yol açabilir.
Digoksin, bazı bağışıklık baskılayıcılar ve belirli kalp ilaçları da etkilenir.
Bu nedenle ilaç başlanmadan önce hastanın tüm tedavisinin gözden geçirilmesi zorunludur; bu adımın atlanması en sık görülen hatadır.
İkinci önemli güvenlik konusu, kalpte QT aralığını uzatmasıdır; ölümcül ritim bozukluğuna yol açabilir.
Aynı etkiyi yapan başka ilaçlarla birlikte kullanımı, elektrolit bozukluğu ve ileri yaş bu riski artırır.
Yan etkiler arasında bulantı, karın ağrısı, ishal ve belirgin bir tat değişikliği bulunur; metalik tat hastalar tarafından sık bildirilir.
Karaciğer enzim yüksekliği ve nadiren kolestatik hepatit görülebilir.
Gebelikte kullanımı, alternatifler varken tercih edilmez.
Böbrek yetmezliğinde doz ayarlaması gerekir.
Antibiyotik kullanımına bağlı Clostridioides difficile ishali, bu ilaçla da görülebilir.
Gereksiz kullanım, direnç gelişiminin başlıca nedenidir; endikasyonun daraltılması korunmanın temelidir.
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Bennett JE ve ark. (ed.), Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases, 9. baskı, 2020.