Digoksin

Digoksin (İng. digoxin), yüksükotu bitkisinden elde edilen, kalp kasılma gücünü artıran ve kalp hızını yavaşlatan kardiyak glikoziddir.

Etimoloji

Elde edildiği Digitalis bitki cinsinin adından türetilmiştir.

Klinik bağlam

İlaç, hücre zarındaki sodyum-potasyum ATPaz pompasını engeller. Hücre içinde artan sodyum, sodyum-kalsiyum değiştiricisinin işleyişini değiştirerek hücre içi kalsiyumu yükseltir; sonuçta kasılma gücü artar. Ayrıca vagal etkinliği artırarak atriyoventriküler düğümde iletiyi yavaşlatır.

Başlıca kullanım alanları atriyal fibrilasyonda hız denetimi ve seçilmiş kalp yetmezliği hastalarında belirtilerin azaltılmasıdır. Kalp yetmezliğinde hastaneye yatışları azalttığı gösterilmiştir; ancak ölüm oranını düşürmez. Bu ayrım, ilacın günümüzdeki sınırlı yerini açıklar.

Hız denetiminde önemli bir sınırlılık vardır: etkisi büyük ölçüde vagal yolla sağlandığından, sempatik etkinliğin arttığı durumlarda — egzersiz, ateş, sepsis, hipertiroidi — yetersiz kalır. Bu nedenle tek başına kullanımı, hareketli hastalarda çoğu kez yeterli değildir.

Dar terapötik aralığı nedeniyle toksisite sıktır. Böbrekten atılır; bu nedenle kronik böbrek hastalığı ve akut böbrek hasarında birikir. Yaşlılarda kas kütlesi azaldığından kreatinin yanıltıcı biçimde düşük kalır ve doz aşımı kolayca gelişir.

En kritik bilgi, toksisitenin kan düzeyi normal sınırlarda olsa bile gelişebilmesidir. Duyarlılığı artıran etkenler hipokalemi, hipomagnezemi, hiperkalsemi, hipoksi, asit-baz bozuklukları ve ileri yaştır. Bu nedenle tedavi kararı laboratuvar değerine değil, klinik bulgulara göre verilir.

Toksisite bulguları sindirim sistemi yakınmaları — bulantı, kusma, iştahsızlık —, görme bozuklukları — bulanık görme ve nesnelerin sarı-yeşil görünmesi —, konfüzyon ve ritim bozukluklarıdır. Sarı görme, klasik ancak seyrek bir bulgudur.

Ritim bozukluklarında tipik örüntü, artmış otomatisite ile birlikte iletim yavaşlamasıdır; atriyal taşikardi ile birlikte blok bulunması yüksek düzeyde tanısaldır.

Toksisitede potasyum yönetimi kritiktir. Kronik toksisitede genellikle hipokalemi vardır ve düzeltilmesi gerekir; buna karşılık akut aşırı dozda hiperkalemi görülür ve bu, kötü gidişin göstergesidir. Akut toksisitede kalsiyum uygulanmasından kaçınılması geleneksel bir kuraldır.

Ağır toksisitede özgül antikor fragmanları uygulanır; ritim bozukluğu, ilerleyici hiperkalemi ve dolaşım bozukluğunda kullanılır.

İlaç etkileşimi yükü yüksektir; amiodaron, verapamil, makrolid antibiyotikler ve diüretikler düzeyi ya da duyarlılığı artırır.

Elektrokardiyografide görülen çanak biçimli ST çökmesi, ilaç etkisini gösterir; toksisitenin göstergesi değildir. Bu ayrımın karıştırılması sık bir hatadır.

Eş anlamlılar

• Dijital

İlgili terimler

• Atriyal fibrilasyon
• Kalp yetmezliği
• Terapötik aralık
• Hipokalemi
• Toksisite