Kolesistektomi

Kolesistektomi (İng. cholecystectomy; Yun. chole safra, kystis kese), safra kesesinin cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Etimoloji

Yunanca chole (safra), kystis (kese) ve ektome (kesip çıkarma) sözcüklerinden oluşur.

İşlem, dünyada en sık uygulanan karın cerrahilerinden biridir.^[1]

Laparoskopi ile yapılması altın standart hâline gelmiştir; iyileşme hızlıdır.

En sık endikasyon, belirti veren safra taşlarıdır.

Belirtisiz taşlarda ameliyat genellikle gerekmez; bu ayrım önemlidir.

Bu nedenle rastlantısal saptanan taş, tek başına cerrahi gerekçesi değildir.

İstisnalar bulunur; porselen kese, çok büyük taşlar ve belirli risk grupları bu kapsamdadır.

Akut kolesistitte erken cerrahi tercih edilir; gecikme yapışıklıkları artırır.

Bu yaklaşım, önceki bekleme uygulamasının yerini almıştır.

İşlemin en korkulan komplikasyonu, safra yolu yaralanmasıdır.

Bu yaralanma seyrektir ancak ağır ve yaşam boyu süren sonuçlara yol açar.

Nedeni çoğu kez anatomik yanlış tanımadır; ana safra kanalı, kese kanalı sanılarak kesilir.

Bu hata, iltihaplı ve yapışıklı olgularda daha sıktır.

Bu nedenle güvenli görüş kritik yaklaşımı geliştirilmiştir.

Bu yöntemde, kesilecek yapılar kesin olarak tanımlanmadan hiçbir yapı kesilmez.

Bu ilke, cerrahi güvenliğin en önemli kazanımlarındandır.

Görüş sağlanamıyorsa açık cerrahiye geçilir ya da kısmi çıkarım yapılır.

Bu kararlar başarısızlık değil, güvenlik tercihidir.

Yaralanma ameliyat sırasında fark edilmezse, sonrasında safra kaçağı ve sarılık ile belirir.

Ameliyat sonrası beklenmeyen ağrı, ateş ve sarılık, bu komplikasyonu düşündürmelidir.

Bu bulguların hafife alınması, tanı gecikmesine yol açar.

Anatomik değişkenlikler sıktır; damar ve kanal yerleşimleri farklılık gösterir.

Kese çıkarıldıktan sonra safra, sürekli olarak bağırsağa akar.

Bu değişiklik çoğu hastada sorun yaratmaz; kese bir depo işlevi görür.

Ancak bazı hastalarda yağlı yemek sonrası ishal görülür.

Bu tablo genellikle zamanla düzelir; safra asidi bağlayıcı ilaçlar yararlıdır.

Ameliyat sonrası süren ağrı, taşın safra kanalında kalmış olabileceğini düşündürür.

↑ Brunicardi FC ve ark. (ed.), Schwartz's Principles of Surgery, 11. baskı, 2019.