Lobektomi
Lobektomi (İng. lobectomy; Yun. lobos lop, ektome çıkarma), bir organın bir lobunun cerrahi olarak çıkarılmasıdır.
Etimoloji
Yunanca lobos (lop) ve ektome (kesip çıkarma) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
Terim en sık akciğer cerrahisinde kullanılır ve erken evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde standart tedavi yöntemidir.[1] Lobun tümüyle çıkarılması, tümörle birlikte o loba ait lenfatik drenaj alanının da alınmasını sağlar; bu nedenle daha sınırlı çıkarımlara göre nüks oranı düşüktür. İşlemle birlikte mediastinal lenf düğümlerinin örneklenmesi ya da çıkarılması evrelemeyi tamamlar ve ek tedavi kararını belirler.
Ameliyat öncesi değerlendirmenin merkezinde, hastanın kalan akciğer dokusuyla yaşamını sürdürebilecek solunum kapasitesine sahip olup olmadığı sorusu yer alır. Bu nedenle akciğer fonksiyon testleri ve karbonmonoksit difüzyon kapasitesi ölçülür, ameliyat sonrası beklenen değerler hesaplanır; sınırda kalan hastalarda egzersiz testi yapılır. Kalp riskinin değerlendirilmesi, sigaranın bırakılması ve solunum rehabilitasyonu ameliyat öncesi hazırlığın parçasıdır. Solunum kapasitesi yetersiz hastalarda segmentektomi ya da kama rezeksiyonu gibi daha sınırlı girişimler yeğlenir.
Cerrahi yaklaşım son yıllarda belirgin biçimde değişmiştir. Video yardımlı torakoskopik cerrahi ve robotik yöntemler, açık torakotomiye göre daha az ağrı, daha kısa hastanede kalış ve daha hızlı iyileşme sağlar; onkolojik sonuçların eşdeğer olduğu gösterilmiştir. Ameliyat sonrası dönemde göğüs tüpü ile hava ve sıvı drenajı sağlanır. Başlıca komplikasyonlar uzamış hava kaçağı, pnömoni, atelektazi, aritmi ve bronş güdüğünün açılmasıdır. Ameliyat sonrası ağrının yeterince denetlenmesi yalnızca konfor sorunu değildir; ağrı nedeniyle derin soluk alamayan hastada akciğer komplikasyonları belirgin biçimde artar.
Terim akciğer dışında da kullanılır. Karaciğer cerrahisinde tümör ve canlı vericili nakil için lob çıkarılması, tiroid cerrahisinde tek taraflı lobun alınması, beyin cerrahisinde ise dirençli epilepsi tedavisinde temporal lobektomi bu kapsamdadır. Her uygulamada ortak ilke, çıkarılacak dokunun sınırlarının anatomik olarak belirlenmesi ve kalan dokunun işlevinin ameliyat öncesinde değerlendirilmesidir. Tiroid lobektomisi sonrası ses teli sinirinin ve paratiroid bezlerinin korunması, karaciğer rezeksiyonunda ise kalan karaciğer hacminin yeterliliği belirleyici noktalardır.
Eş anlamlılar
- Lop çıkarılması
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Brunicardi FC ve ark. (ed.), Schwartz's Principles of Surgery, 11. baskı, 2019.