Pnömonektomi

Pnömonektomi (İng. pneumonectomy; Yun. pneumon akciğer, ektome çıkarma), bir akciğerin tümüyle çıkarılması ameliyatıdır.

Etimoloji

Yunanca pneumon (akciğer) ve ektome (kesip çıkarma) sözcüklerinden türetilmiştir.

Klinik bağlam

İşlem, başlıca merkezî yerleşimli akciğer kanserlerinde, tümörün lobektomi ile tümüyle çıkarılamadığı durumlarda uygulanır. Ayrıca ileri bronşektazi, yıkıcı tüberküloz ve ağır travma gibi durumlarda gündeme gelir. Günümüzde akciğer koruyucu tekniklerin gelişmesiyle sıklığı azalmıştır; sleeve rezeksiyon gibi yöntemlerle aynı onkolojik sonuç daha az doku kaybıyla elde edilebilmektedir.

Ameliyat öncesi değerlendirme, bu girişimde diğer akciğer ameliyatlarından daha kritiktir; hastanın tek akciğerle yaşamını sürdürebilecek solunum kapasitesine sahip olması gerekir. Solunum fonksiyon testleri, karbonmonoksit difüzyon kapasitesi ve ameliyat sonrası beklenen değerlerin hesaplanması standarttır; sınırda kalan hastalarda egzersiz testi ve perfüzyon sintigrafisi yapılır. Kalp riskinin değerlendirilmesi, sigaranın bırakılması ve solunum rehabilitasyonu hazırlığın parçasıdır.

Ameliyat sonrası dönemde sıvı yönetimi belirleyicidir; kalan tek akciğer aşırı sıvıya çok duyarlıdır ve akciğer ödemi bu grupta yüksek ölüm oranı taşır. Bu nedenle sıvı verilmesi kısıtlı tutulur. Göğüs tüpü uygulaması da farklıdır; boşluk sıvı ile dolacağından tüp genellikle kullanılmaz ya da denetimli biçimde uygulanır, çünkü aşırı drenaj mediastinal yapıların ani kaymasına yol açar.

Ameliyat sonrası bronkoplevral fistül, en ciddi komplikasyonlardandır; bronş güdüğünün açılmasıyla enfeksiyon ve boğulma riski doğar. Bol miktarda kahverengi sıvının öksürükle çıkması uyarıcıdır ve hasta, sağlıklı akciğeri korumak için ameliyat edilen taraf aşağıda olacak biçimde yatırılmalıdır; bu basit önlem yaşam kurtarıcıdır. Ritim bozuklukları, özellikle atriyal fibrilasyon sık görülür. Uzun dönemde postpnömonektomi sendromu gelişebilir; mediastinal yapıların aşırı kayması hava yolu basısına yol açar ve cerrahi düzeltme gerektirir.

Eş anlamlılar

• Akciğer çıkarılması

İlgili terimler

• Lobektomi
• Akciğer kanseri
• Akciğer fonksiyon testleri
• Solunum yetmezliği
• Torakotomi