Torakotomi
Torakotomi (İng. thoracotomy; Yun. thorax, göğüs), göğüs boşluğuna cerrahi olarak girilmesidir.
Etimoloji
Yunanca thorax (göğüs) ve tome (kesi) sözcüklerinden türetilmiştir.
Klinik bağlam
İşlem, akciğer rezeksiyonları, yemek borusu cerrahisi, göğüs duvarı tümörleri, plevra hastalıkları, travma ve bazı kalp girişimlerinde uygulanır. Günümüzde birçok girişim, video yardımlı ya da robotik yöntemlerle daha küçük kesilerle yapılabilmektedir; bu yaklaşımlar ağrıyı ve iyileşme süresini azaltır.[1]
Ameliyat öncesi değerlendirmede solunum işlev testleri ve egzersiz kapasitesi belirleyicidir; akciğer dokusunun bir bölümü çıkarılacağında, kalacak dokunun yeterliliği hesaplanır.
Ameliyat sırasında çoğu kez tek akciğer ventilasyonu uygulanır; çift lümenli tüp ya da bronş bloke edici araçlar kullanılır. Bu dönemde oksijenlenme bozulabilir ve yönetimi ayrı bir uzmanlık gerektirir.
Ameliyat sonrası dönemin en belirleyici sorunu ağrıdır. Göğüs duvarı kesisi, solunum ve öksürükle sürekli hareket ettiğinden ağrı şiddetlidir. Yetersiz ağrı denetimi, hastanın yüzeysel soluk almasına ve öksürememesine yol açar; sonuçta atelektazi, salgı birikimi, pnömoni ve solunum yetmezliği gelişir.
Bu nedenle etkili ağrı yönetimi, yalnızca konfor değil; doğrudan bir solunum tedavisidir. Epidural analjezi ve paravertebral analjezi, en etkili yöntemlerdir ve solunum sonuçlarını iyileştirdiği gösterilmiştir. Bunlara ek olarak çok yönlü ağrı tedavisi uygulanır.
Kronik ağrı, sık görülen ancak yeterince tanınmayan bir sorundur. Ameliyat sonrası göğüs ağrısı sendromu, hastaların önemli bir bölümünde aylarca sürer; sinir hasarına bağlı nöropatik özellikler taşır ve ayrı tedavi gerektirir. Ameliyat sırasında sinirin korunması ve etkili erken ağrı denetimi, bu riski azaltır.
Diğer komplikasyonlar arasında hava kaçağı, kanama, ampiyem, bronkoplevral fistül, ritim bozuklukları — özellikle atriyal fibrilasyon — ve venöz tromboemboli bulunur.
Göğüs tüpü yönetimi, ameliyat sonrası bakımın önemli bir parçasıdır; kaçak izlemi ve uygun zamanda çekilmesi gerekir.
Acil torakotomi, ayrı bir uygulamadır; delici göğüs travması sonrası kardiyak arrest gelişen seçilmiş hastalarda acil serviste uygulanır ve çok sınırlı ölçütlerle yapılır.
Erken hareketlenme, solunum egzersizleri, teşvikli spirometri ve sigaranın bırakılması, iyileşmeyi belirleyen temel unsurlardır.
Eş anlamlılar
- Göğüs açma ameliyatı
İlgili terimler
Kaynaklar
- ↑ Brunicardi FC ve ark. (ed.), Schwartz's Principles of Surgery, 11. baskı, 2019.